Moskova

Moskova

6 Şubat 2014 Perşembe

İki şehir, iki park: Aradaki fark





SUAT TAŞPINAR / http://www.turkrus.com/

Bir yanda İstanbul, diğer yanda Moskova... Bir yanda Taksim Parkı, diğer yanda Kızıl Meydanı'nın bitişiğine, yıkılan Rossyia Oteli'nin yerine yapılacak olan Zaryadye Parkı...

Bugünkü konumuz: İki şehir... İki simge meydan... İki tartışmalı proje... Belki ortak nokta ilk bakışta çok fazla. Ama daha yakından bakınca, benzerlikten çok farklılık gösteren iki "şehir hikayesi"...

Öncelikle Rusya'ya uzak olanlara konuyu özetleyelim: Sovyet döneminde, 1960'larda  Kızıl Meydan'ın hemen dibine, Moskova Nehri'nin kıyısına yapılan, hiçbir mimari değeri, güzelliği olmayan korkunç bir binaydı, "Rossiya Oteli". O devirde 3 bin yatak kapasitesiyle dünyanın en büyük oteliydi. St. Vasili Kilisesi'nin yanıbaşındaydı.

Şehrin en güzel yerine, bağrına saplanmış paslı bir hançer gibi duruyordu. Belediye altı yıl önce binayı yıkmaya karar verdi. Yıkılmasına itiraz eden olmadı.  Ama işin aslının, şehrin en değerli arazisini "temizleyip", yerine iktidara yakın işadamlarıyla bir AVM dikilmesi ve rant yaratılması  olduğunu düşünenler çoğunluktaydı. Zira İngiliz mimar Norman Foster'a, içinde lüks bir otelin de bulunduğu "parlak" bir proje ısmarlanmıştı bile! 

Derken bina yıkıldı. Arsa temizlendi. Ama kamuoyundan gelen tepkiler üzerine kararı Putin verdi: "Moskova'nın en güzel arsasına inşaat değil, güzel bir park yapılsın." Halkın nabzını tutmakta mahir olan Putin, olası bir krizden "alkış ve reyting" çıkarmayı başardı. 

Sonra ne mi oldu? İstanbul'da Taksim Parkı için muhtemelen gündeme gelmeyen bir yol izlendi.  Belediye, bu eşsiz araziye Moskova'nın yeni simgelerinden biri olacak güzel bir park yapılması için uluslararası "dizayn projesi" ihalesi ilan etti. Adını Zaryadye Parkı koydu. Dünyanın farklı kentlerine benzer projeler yapıp rüştünü ispatlayan en ünlü şirketleri davet edildi. 300 milyon dolar gibi -kimilerine göre abartılı ve kuşkulu- yüksek bir bütçe ayrıldı. İhaleye, ticari tek bir bina bile sıkıştırılmadı.
New York merkezli, "kent dizaynı" gurularının mekanı Diller Scofidio + Renfro's şirketi ihaleyi kazandı. Bu şirketin dünyada hangi şehirleri hangi parklarla, binalarla nasıl güzelleştirdiğini merak ederseniz web sitelerine göz atmanıza fayda var:
http://www.dsrny.com/ 

Proje, etkileyici yeşil alanlardan Rusya'nın farklı bölgelerinin farklı mikro iklimlerini barındıran teknoloji harikası küçük bölgelere kadar, parmak ısırtacak "ultra" detaylarla dolu. Konsept, "doğal urbanizm" olarak  adlandırıldı. "Şehirle doğa halvet olacak" dendi. Sadece temsili fotoğraflarına bakınca bile insanın bir an evvel parka koşası geliyor. Ama 2016'ya kadar mecburen bekleyeceğiz!
Lütfen vakit ayırıp, Zaryadye Park projesinin fotoğraflarına bir bakın:

Sonra da, Kadir Topbaş'ın paylaştığı Taksim Meydanı'na yapılacak yeni düzenlemelerle ilgili twitter'dan paylaştığı fotoğraflara bakın...

Başkan, "İhalesiyle ilgili teklifler geldi, değerlendirmeler yapılıyor. Mart ayı başında ihalesi yapılacak. Yeşil dokusuyla, mümkün olduğu kadar bol ağaçlı ve çiçeklendirilmiş güzel bir Taksimi ortaya çıkaracağız" diyor.
Çok eleştirilen Rusya'dan, Moskova'dan bir "proje hikayesi" anlattık size. Çok pahalı bir proje olduğu gerçek.  Ama dikkat çekmek istediğimiz nokta, işin tartışılan-konuşulan-kamuoyuna açık yarışmacı, katılımcı yanı... Bir "anıt eser" yaratma çabası... Taksim'i siz bizden iyi biliyorsunuz zaten... Şehrin kalbi olan meydan, hangi yarışmacı ihalelerle, hangi ilginç projelerle, hangi profesyonel yaklaşımlarla yeni yüzüne hazırlanıyor, bileniniz var mı? Yoksa Topbaş'ın paylaştığı fotoğraflar birkaç saatlik sıradan "photoshop çalışmasının" mı eseri, siz sorgulayın.

"İki şehrin hikayesi"nden çıkarılacak dersler var mı, siz karar verin...



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder