Moskova

Moskova
Russipedia-G etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Russipedia-G etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

23 Ekim 2025 Perşembe

Gopnikler: Sovyet sonrası avluların en tanınan karakterleri nasıl ortaya çıktı?


Kaynak: https://dzen.ru/

 

"Gopnik" kelimesi nereden geliyor?

Kelimenin kökeni belirsiz olmakla birlikte, birkaç teori mevcut.

En yaygın teorilerden biri, 1917 Devrimi'nden sonra Petrograd'da var olan GOP ( Proletaryanın Şehir Yurdu ) kısaltmasına bağlamaktadır.

Evsizleri, terhis edilmiş gazileri ve sokak çocuklarını -geleceğin küçük çaplı holiganlarını- barındırıyordu. Daha sonra, "gopniki" terimi, kendi "kavramlarına" göre yaşayan sokak gençlerini tanımlamak için kullanılmaya başlandı.

Başka bir teori daha var: Sokak soygunu için kullanılan argo bir terim olan " gop-stop " kelimesinden geliyor. Her ne kadar doğru olsa da, her iki durumda da kelime "mahallede" yaşayan ve meseleleri "sağduyuyla" çözenlerin aklında kalmış.

 

Bir Fenomenin Doğuşu

Gopnik'in modern imajı 1980'lerin sonu ve 1990'ların başında ortaya çıktı.

SSCB'nin çöküşü, işsizlik ve sokak anarşisi, "sokak çocukları" alt kültürünün ortaya çıkması için verimli bir zemin hazırladı.

Paraları, gelecekleri ve istikrarları yoktu, ancak kendilerine özgü bir tarzları, alışkanlıkları ve kuralları vardı.

Gopnikler gayrı resmi bir "sokak kastı" haline geldiler: girişlerin yakınındaki bankları işgal ettiler, komşu avluları kontrol ettiler ve "sadelikleriyle" övündüler; kendilerini "zengin çocuklar" ve "ineklerle" karşılaştırdılar.

 

Bir gopnik'in temel belirtileri:

Giyim.

Klasik görünüm eşofman takımı (genellikle Adidas veya Abibas), şapka, bomber ceket ve spor ayakkabılardan oluşur.

90'larda bu, başarı ve gücün simgesiydi, çünkü yalnızca "otoriter adamlar" böyle bir takım elbiseyi karşılayabilirdi.

Çömelme pozisyonu.
Soğuk merdivenlerde ve asfaltta oturma alışkanlığından doğmuştur; daha sıcak ve daha rahattır. Zamanla çömelme, belirli bir sokak kültürüne ait olmanın bir işareti haline gelmiştir.

Konuşma tarzı.
Sokak argosu ve hapishane ifadelerinin bir karışımı. Genellikle kasıtlı olarak kaba, "güç" gösterisi niteliğinde.

Müzik.
Gopnikler hapishane, dostluk ve sokaklarla ilgili şarkıları, rap şarkılarını veya sokak şarkılarını dinlerdi.

Değerler:
Kendine sadakat, güç, başkalarına ve devlete karşı aşağılama, otoriteye saygı.

Gopnikler Neden 90'ların Sembolü Oldu?

SSCB'nin dağılmasının ardından toplumsal yapı çöktü.

Birçok genç, yönlendirilmeden büyüdü; okul ve aile otoritesini yitirdi ve sokaklar onların temel eğitimcisi haline geldi.

Gopnikler, o dönemin kaosunu ve özgürlüğünü temsil ediyordu : her şeyin yumruklar ve sözlerle belirlendiği sert ama dürüst bir sokak hayatı.

Bu imaj popüler kültüre hızla girdi: şakalar, filmler ve TV dizileri ( "Brigada", "Boomer" ve "Zhmurki" gibi ).

Hatta sokak saldırganlığını karikatürize eden "internet gopnikleri" gibi "komik" karakterler bile ortaya çıktı.

 

Kültürel bir arketip olarak Gopnik

Zamanla gopnik, Sovyet sonrası kimliğin bir parçası haline geldi.


Sadece bir sokak karakteri değil, aynı zamanda toplumsal bir kesitin yansımasıydı: Yoksulluk içinde ve gelecek vaat etmeden büyüyen, ancak yine de "arka bahçe onuru" duygusunu koruyan biri.

Günümüzde "gopniçestvo" genellikle ironik bir şekilde algılanıyor; bir meme, 90'ların bir sembolü ve hatta bir nostalji kaynağı olarak.

Ancak bu ironi, sokak alt kültürünün gençler için okul, ordu ve ailenin yerini aldığı koca bir dönemi gizliyor.

 

Gopnikler neden tamamen ortadan kaybolmadı?

Sokak kavgaları ve eşofmanlar geçmişte kalmış olsa da, olgunun kendisi artık değişti. Günümüzün "gopnikleri" artık 90'larınkilerle aynı değil. Sosyal medyada gezinip dedikodu dinliyor olabilirler, ancak felsefeleri aynı: "Güçlüye saygı göster ve zayıf olma . "

Gopnikizm kültürel bir kod haline geldi; hâlâ sokak dayanışmasının unsurlarını, "daha basit zamanlara" duyulan nostaljiyi ve "kişinin kendi gerçeğine" duyduğu içsel gururu yansıtıyor.

Sonuç olarak

Gopnikler sadece şaka holiganları değil. 

Sovyet sonrası toplum tarihinin bir parçası, hayatta kalmanın kanundan daha önemli olduğu bir dönemin yansıması.


Sıralardan silindiler ama dilde, modada, şarkılarda ve memlerde varlıklarını sürdürdüler; her mahallenin kendine ait "kankaları" olduğu ve hayatın kapınızın hemen dışında olduğu 1990'ları hatırlattılar.

30 Ocak 2025 Perşembe

Rusçanın ‘g’ sorunsalı


Cenk Başlamış

Kaynak: https://medyagunlugu.com/

 

Ruslar herkesten farklı olduklarını, başka hiçbir ülkeye ya da halka benzemedikleri düşünür, hatta bu konuda tarihe geçmiş bir söz vardır:

Rusya akılla anlaşılamaz,

Arşınla ölçülmez,

Yalnız ve özgündür,

Ona sadece inanılır…

Fyodor Tyutçev’e ait bu dizeler kısaca “Rus ruhu” olarak tanımlanan farklılığın “gurur madalyası” gibi kuşaktan kuşağa aktarılır.

Ruslara kalırsa yabancılar “Rus ruhu”nu anlamaz, anlayamaz.

Bu tabii felsefi bir tartışma ama Rusların kimi konularda gerçekten farklı olduğunu gündelik hayatta görmek mümkün.

Örneğin, turist olarak Moskova’ya gittiniz, acıktınız ama Rusça bilmiyorsunuz, lokantada anlaşma sorunu yaşamamak için adını herkesin bildiği ünlü Batılı “fast food” zincirine koşuyorsunuz. Sıra size geldiğinde, kendinizden emin bir ses tonuyla ama parmaklarınızla da göstermeyi ihmal etmeden siparişinizi İngilizce veriyorsunuz:

-2 hamburger…

-???

Anlayamayacak ne var ki bunda, kasadaki kızcağız ya duymadı ya da kafası karışık herhalde diye düşünerek siparişinizi tekrarlıyorsunuz ama karşınızdaki gözlerin size yine soru dolu bakışlar attığını fark edince için için sinirlenmeye başlıyorsunuz.

Ama durun, sakin olun, burası Rusya, bazı şeyler kolay değildir burada!

Peki sorun ne?

Aslında çok basit: Ruslar tüm dünyanın “hamburger” dediğine “gamburger” diyor!..

Şaşırdınız mı?

Şaşırmayın çünkü “gamburger” istisna değil, bunun “Gitler”i var, “Gamburg”u var “Gollanda”sı var, “Robin Good”u var, “Gonk Kong”u var, “Geredot”u var, “Gavana”sı var, “Garry Potter”ı var, “Gollivud”u var, “Gasan”ı var, “Gans”ı var, var da var..

Bize garip geliyor ama özellikle Latin dillerinde “h” ile başlayan çok sayıda sözcük Rusçada “g” ile başlıyor.

Neden?

Bir açıklama şu:

“Latin alfabesindeki ‘h’ Rus alfabesindeki daha çok hı sesiyle, yani Rusçadaki ‘х’ harfiyle özdeşleşmiş”

Böylece kimi zaman “х” harfi kullanılsa da “h” ile başlayan yabancı sözcüklerde nedense çoğunlukla “g” (Rusçada г) harfi tercih edilmiş.

St. Petersburg Devlet Üniversitesi Rus Dili Ana Bilim Dalı öğretim görevlisi ünlü dilbilimci Svetlana Drugoveyko-Doljanskaya bu durumu şöyle açıklıyor:

“Rus alfabesindeki harfler Rusça konuşma dili için tasarlanmış ve ona göre ayarlanmış. Eğer yabancı bir kelime kullanılacaksa, bu durumda yabancı kelimenin telaffuzunu net söyleyecek bir Rus harfini tercih etmek zorunda kalıyoruz.”

Bu bir açıklama gibi görünüyor ama ortada yine de bir karmaşa var: İngilizce “Harry” başına “g” getirilerek Rusçalaştırılırken, örneğin “Harrison’ “yazarken başına “hı” sesi veren “x” harfi getiriliyor, tıpkı “Hikmet”in “g” ile “Gikmet” değil de “x”le yazılması gibi. Rusya’da yaşayan Türklere en ilginç gelen ise “Haydar”a “Gaydar” denilmesi..

Neden, belli değil.

“G”leştirmenin ne zaman başladığı konusunda da rivayet muhtelif, en az birkaç yüzyıllık geçmişi olduğundan söz ediliyor. Buna neden gerek duyulduğu konusunda bir başka açıklama olarak, 16-17 yüzyıllarda kilisenin Rusya’yı “Batı’nın etkisinden korumak istemesi”ni gösterenler de var.

İlginç tabii ama sonuç olarak “g” ve “h” meselesi çok da büyütülecek bir konu değil, orası Rusya ve Rusların kuralları geçerli, ha “hamburger” ha “gamburger!”

Aslına bakarsanız bu durum yabancılara sempatik bile geliyor; öyle ya, hayatınız boyunca “Hitler” diye bildiğiniz kişiden “Gitler” ya da “Robin Hood”dan “Robin Good” diye söz edildiğini duyunca ister istemez yüzünüze bir gülümseme yayılıyor…

26 Mart 2024 Salı

Goradki


Goradki (Городки, kasabacıklar), Rusya’da 19. yüzyılda popüler olmuş bir açık hava oyunudur.

Zamanla bir spor türü haline gelmiştir.

Sonraları unutulmuş, neredeyse yok olmuş, daha sonra yeniden popüler olmuş. Çok sevilmiş.

Goradki nedir? 

Neden bu kadar bağımlılık yapıyor? 

Ve hangi becerileri geliştiriyor?

Goradki'yi anlamak için öncelikle terminolojiyi bilmek gerekiyor:  Gorad  kelimesi "şehir" anlamına gelirken, goradok "küçük kasaba" veya "köy" anlamına gelir.

Goradki, kelime anlamıyla küçük şehirler veya kasabacıklar demektir.

Oyunun düzenlendiği kare şeklindeki alana gorad (şehir) adı verilir.

Oyun alanı, oyuncuların atışlarını hedefledikleri bölgelere bölünmüş 2'ye 2 metrelik bir karedir.

Oyun, biraz bowlinge ve biraz da at nalı oyununa benzer.

Amaç, kuka gruplarının üzerlerine bir sopayı atarak devirmektir. 

Goradki oyuncusunun elindeki tahta sopa sıradan bir sopaya benzer. Genellikle meşe, alıç veya kızılcık ağacından yapılır ve bir metreden uzun olamaz.

Oyun alanı ise tuhaf şekillerde yerleştirilmiş kukalarla, lobutlarla kaplı olur.

Şekiller, "top", "çatal", "yıldız", "kerevit" ve "uçak" gibi adlarla konfigürasyonlar halinde düzenlenmiştir.

Bu 15 konfigürasyonun isimleri şöyle:

Top ( пушка , puşka )

Çatal ( вилка , vilka )

Yıldız ( звезда , zvezda )

Ok ( стрела , strela )

Peki ( колодец , kolodets )

Krank mili ( коленчатый вал , kolenchatyy val )

Topçu ( артиллерия , topçular )

Raket ( ракетка , raketka )

Makineli tüfek kurulumu ( пулемётное гнездо , pulemyotnoe gnezdo )

Istakoz ( рак , rak )

Bekçi ( часовые , chasovye )

Orak ( серп , serp )

Atış poligonu ( тир , tir )

Uçak ( самолёт , samolet )

Mektup ( письмо , pis'mo ) 

Oyunun amacı, mümkün olduğu kadar az atışla beş silindirik pimi veya "köyü" "şehirden" atmaktır.

"Köyler" 20 santimetre uzunluğunda ve yaklaşık 4,5-5 santimetre çapındadır. Oyuncular "şehirden" 13 metre uzakta dururlar ve sopayı atarlar.

Bir veya daha fazla lobutu "şehirden" başarıyla çıkarırlarsa, 6,5 metre mesafeden atmaya devam ederler.

Kare şeklindeki oyun alanının tüm şekilleri dışarı atıldığında bir köy "sürgün edilmiş" sayılır.

Oyunu üç tur boyunca 15 şeklin tamamını devirmek için en az atış kullanan oyuncu kazanır. Goradki bire bir veya takım halinde oynanabilir.

Oyuncular puan almaz, köyler yeniden ayarlanır ve sopanın çizgiye veya çizginin önündeki yere değmesi durumunda bir dönüş ücreti alınır; sınır çizgisine basarlarsa veya sınırı geçerlerse; ve belirlenen 30 saniyelik süre içerisinde sopayı atmazlarsa.

Goradki, yere bir oyun alanı çizen ve ardından aynı ağaçtan yapılmış sopalarla ahşap figürleri deviren Rus köylüleri tarafından icat edildi.

Beton ve asfalt oyun alanları çok daha geç bir döneme, 20. yüzyıla kadar ortaya çıkmamıştı.



Ünlü Rus komutanlarından Aleksandr Suvorov bir keresinde goradki'yi savaş taktikleriyle karşılaştırmıştı: “Atınızı ayarlamak nişanınızı keskinleştirir; iğnelere vurmak saldırıda hızlı olmanızı sağlar; Lobutları düşürmek gücünüzü geliştirir.”

1928'de Goradki, Tüm Birlik Olimpiyatlarına dahil edildi. Ve bugün hala sporu belirleyen resmi kurallar 1933'te resmileştirildi. Konfigürasyon sayısı 15 olarak sabitlendi.

1960'lar ve 1970'ler Sovyetler Birliği'nde goradki'nin altın yıllarıydı. Her stadyumun, tatil yerinin, sağlık merkezinin, avlunun, yaz kampının ve fabrikanın kendi goradki oyun alanı vardı.

Ancak spora olan ilgi, 1990'lı yıllara kadar azalmaya başladı ve o dönemde bir tür canlanma yaşandı. Belarus, Estonya, Finlandiya, Almanya, Letonya, Moldova, Rusya, İsveç ve Ukrayna'nın üye olduğu Uluslararası Gorodki Sporları Federasyonu kuruldu. 

***

Oyunun tiryakileri arasında Rus yazarları Lev Tolstoy ve Anton Çehov, Sovyet liderleri Lenin ve Stalin, bilim adamı İvan Pavlov ve şarkıcı Feodor Şalyapin var.

Başkan Vladimir Putin, Moskova Belediye Başkanı Sergey Sabyanin ve Rusya Spor Bakanı Vitaliy Mutko goradki oynarken çok sık görülmüşlerdir.

Hatta Şubat 2013'te Etnik Gruplar Arası İlişkiler Konseyi üyeleriyle yaptığı toplantıda Vladimir Putin, Rusya'nın "ulusal sporlarımız Olimpiyat programına dahil edilmesi için çalışılması gerektiğini"  duyurmuştu.

Ne yazık ki, her Rus şehrinde goradki oynayacak bir yer veya genç yeteneklere rehberlik edecek antrenörler yok. 

Ve gerçek şu ki, günümüzde, ne yazık ki pek çok insan böyle bir oyunun varlığından bile haberdar değil.

Goradki'nin küresel popülerlik açısından futbol veya tenise bir rakip olması tabii ki beklenmiyor. Ancak Rusya’da goradki meraklıları, bu oyunun yaygınlaşmasını isteyen çok sayıda insan var.

Örneğin Marina Tolstykh, Novosibirsk'te çocuk turnuvaları düzenliyor: “Ben sadece çocukların oyun oynamasını ve eğlenmesini istiyorum. Goradki onlar için bilgisayar oyunlarından ve internetten çok daha iyi ve günümüzün çocukları başka hiçbir şeyle ilgilenmiyor gibi görünüyor. Goradki çocuklara dostluğu ve rakibine saygı duymayı öğretir,” diyor.

Bahar geldi. Goradki oyun alanları muhtemelen bu yaz Moskova'nın parklarında ortaya çıkacak. Oynamasını bilmeseniz bile seyretmesi de keyifli.

2 Mart 2024 Cumartesi

'Süper gıda' Greçka (Karabuğday) küresel trend olma yolunda


Kaynak: https://turkrus.com/


Forbes dergisi 2024'te dünya genelinde trend olması beklenen işlenmemiş gıdaları sıraladı. Dergi öne çıkması beklenen 10 trend arasında Rusya'nın en popüler karbonhidrat kaynağı greçka, yani karabuğdayı da saydı.

Claudia Alarcón imzalı yazıda karabuğdayın protein, karbonhidrat ve lif içeren, doğal olarak glutensiz bir "süper gıda" olduğuna dikkat çekiliyor.

Karabuğday Rusya'ya Yunanistan'tan geldiği için Rusçada "greçka" olarak adlandırılıyor. Ünlü Fransız yazar Alexandre Dumas ise Mutfak Sözlüğüm adlı kitabında Asya kökenli bitkinin Afrika üzerinden İspanya'ya, oradan da tüm Avrupa'ya yayıldığı iddiasında.

Eski kaynaklar greçkanın XIX. yüzyıldan önce tıpkı bugün Rusya'da olduğu gibi Avrupa'da da ana beslenme kaynağı olduğuna işaret ediyor.

20 Ocak 2022 Perşembe

Ünlü Rus komutan 'General Kış'



Kaynak: https://medyagunlugu.com/

 

Tarih boyunca girdikleri "ölüm kalım" savaşlarında Rus ordularının en büyük yardımcısının kış olduğu söylenir. Ruslar da her vesile ile kışın gücü arkalarında oldukça bileklerinin bükülemeyeceğini söylerler.

Rusya'nın bu yaman müttefikine "General Kış" adını layık görenler ise İngiliz mizahçıları. Napolyon'un büyük bir hevesle giriştiği 1812 seferinde Rusya'nın sert kışı tarafından hezimete uğratılmasını bir mizah dergisi "General Frost Shaving Little Boney" (General Kış Küçük Sıskayı Tıraş Ediyor) sözleriyle alaya almış. Böylece deyim tarihte yerli yerine oturmuş. Gerçekten de 600 bin kişilik Napolyon'un "Grande Armee"sinde (Büyük Ordu) geriye sadece birkaç on bin Fransız canını kurtarıp evine dönebilmiş. 

Rusya'nın kışına yenilenler sadece Fransızlar değil. Soğuk iklime alışkın İsveçliler bile 1708'deki savaşta "General Kış"a yenik düşmekten kurtulamamış. İsveç ordusundaki asker ve atların neredeyse yarısı donarak ölmüş.

Ne var ki zaman zaman "General Kış"ın Rus ordularına karşı savaştığı da bir vakıa. Finlandiya ile SSCB arasında 1939'da patlak veren Kış Savaşı'nda Fin ordusunun 25 bin kişilik kaybına karşılık Sovyetlerin 126 bin asker yitirdiğini hatırlamak yeterli.

"General Kış"ın Rusların aleyhine çalıştığı bir diğer vaka da 2. Dünya Savaşı sırasında cereyan eden Moskova Savaşı. -30, hatta -50 derecelere kadar düşen hava sıcaklığında donan toprak Alman zırhlılarına manevra için sağlam bir zemin sunmuş.

Yine de Doğu Cephesi'ndeki savaşın tamamında "General Kış"ın, bir diğer meşhur savaşçı olan "General Çamur"la birlikte Sovyetlere çalıştığına şüphe yok. Bu bahiste Almanların koca bir orduyu Stalingrad soğuğunda bıraktığını hatırlamakta yarar var ki, Stalingrad çarpışmaları 2. Dünya Savaşı'nın seyrinde de bir dönüm noktası niteliğindeydi.

(TürkRus.Com)

26 Haziran 2021 Cumartesi

Fartsofka'dan samizdat'a... SSCB'yi tanımlayan 17 kelime


Kaynak: https://turkrus.com/

  

Bir ülke 17 kelimeyle özetlenebilir mi? Elbette hayır. Ancak bazı kavram ve olguların yabancılar açısından bir rehber işlevine sahip olduğu da bir gerçek. Russia Beyond bu düşünceden hareketle "Sovyetler Birliği'ni tanımlayan 17 kelime"den oluşan bir liste yayınladı. İşte bu kelimeler:

 

1. Kommunalka. Modern Rus insanını anlamak açısından ilk ve en kritik kelime. 1917 devriminden sonra gelen komünal apartman olgusu. 

2. Gulag. Geçmişi özetleyen kelimeler arasında en meşumu. Kısaltmanın açılımı: Islah ve Çalışma Kampları Yönetimi Baş İdaresi.

3. Piyoner. Komünist partisinin çocuk örgütlenmesi. Bir nevi Sovyet izcileri.

4. Kopeyka. En meşhur Sovyet otomobili, VAZ 2101'in takma adı. Hacı Murat'ın kuzeyli akrabası.

5. Dissident, yani muhalif. Sayıları az, ama etkileri büyük rejim karşıtları. Ünlü fizikçi ve insan hakları savunucusu Andrey Saharov'la özdeşleşen bir tanımlama.

6. Samizdat. Kendin bas. Sovyetler Birliği'nde özel yayınevi olmadığı için yetkili makamların onayı olmadan kitap basmak imkansızdı. Samizdat ise "dissidentlerin" buna karşı bulduğu çözüm oldu. Kendin bas, oku, okut, arkadaşına ver.

7. Brutalism. Sovyet mimarisini özetleyen kelime.

8. BAM. Baykal-Amur Demiryolu Hattı. Gulag mahkumlarına inşa ettirilen meşhur demir yolu.

9. Leniniana, yani Leninname. Her yerde Lenin olması, her kitabın Lenin'den alıntıyla başlaması, bütün şehirlerde Lenin heykellerinin, meydanlarının ve sokaklarının bulunması.

10. Mal kıtlığı. Rusçasıyla defitsit. 

11. Fartsofka. 1950'lerden itibaren hayata giren "kaçak ürünler". Kot pantolonlar, kıravatlar, parfümler, çoraplar... Mal kıtlığıyla cebelleşen Sovyet toplumuna dışarıdan üflenen bir nefes.

12. Pitiletka. Beş yıllık kalkınma planı.

13. Çekist. Nâzım Hikmet'in şiirlerine de giren çoğu kişi için ürpertici kavram. KGB'nin ve FSB'nin atası Çeka'nın mensubu. 

14. Peredovik. İş yerinde olağanüstü performans sergileyen insan.

15. Subbotnik. Cumartesi günleri yapılan "gönüllü" ücretsiz çalışmalar.

16. Kollektivizatsiya. Kollektifleştirme. Milyonlarca köylünün topraklarının elinden alınarak kolhoz ve sovhoz adı verilen çiftliklerde birleştirilmesi hadisesi, GULAG'ın ikiz kardeşi.

17. Şaraşka. GULAG'ın bir başka kardeşi. Üst düzey teknik bilgiye sahip siyasi mahkumların çalıştırıldığı özel kamplar. Uzay ve askeri teknolojiler dahil pek çok keşif Şaraşkalardan çıkmıştır. En ünlü sakinlerinden bazıları: Sergey Korolyov (Rus uzay çalışmalarının kurucusu), Aleksandr Soljenitsın (yazar, matematikçi), Vladimir Petlyakov (Pe-2 uçağının geliştiricisi).

9 Ocak 2021 Cumartesi

Gusli: en eski ve özgün, geleneksel bir Rus müzik aleti

 


Gusli ( Гусли ), eski, geleneksel bir Rus müzik aletidir.

Gördüğünüzde hemen “Aaaa, bu bizim kanunumuza benzer bir müzik aleti,” dersiniz.

Evet, aynı aileden müzik aletleri, ama biraz farklı.

( Laf arasında; Türk müziğinde kanun, tambur, darbuka gibi geleneksel çalgıların tınısı beni şahsen yüreğimden yakalayıp, yere çarpar. Hele gurbette olunca etkisi kat kat büyük oluyor. Hem keyif alıyor, hem de hüzünleniyorum. Karışık duygular kısacası…

Neyse, bu başka bir zamanda değinilecek bir konu; devam edelim.)

Gusli, şeklen benzer, ama farklı bir kültürün ürünü.

Geleneksel Rus kültüründe guslinin önemli bir yeri var.

Rus masal karakterleri gusli çalar ve hatta onun yardımıyla düşmanlarını yener.

Nasıl mı?

Onları dans ettirerek!

Bu halk enstrümanının sesi, kendinizi bir Rus “kosovorotka”sıyla ( bu da bildiğimiz tipik, geleneksel Rus gömleği ) bir ormanda ve bir huş ağacına sarılmış olarak hayal etmenizi sağlayacaktır.

Bu müzik aleti, sakin bir müzik eşliğinde hayranlıklarını (efsaneleri) anlatan uzun sakallı staretlerin (yaşlılar) ellerindeydi. Bu, bogatilerin (peri savaşçılarının) çaldıkları, düşmanlarını sonuna kadar dans ettiren tek enstrümandı.

Bu ne bir balalayka, ne de bir boynuzdur. Bu bir gusli… Slav masallarının çoğunda adı geçen kadim telli müzik aleti.

Ama onu bu kadar sihirli yapan nedir ve şimdi kimler çalıyor?

Gusli adı "uğultu" ve "vızıltı" kelimelerinden türemiştir. Bir gusli'nin yumuşak sesi, ve kuşların şarkı cıvıldaması gibi gelir.

Bu eski enstrüman 9. yüzyıldan beri biliniyor ve bugün hala halk ve senfoni orkestralarında yaygın olarak kullanılıyor.

Geleneksel olarak, bir gusli türüne bağlı olarak 5 ila 60 telden yapılır: dizlerin üzerine yerleştirilmesi gereken miğfer şekilli (shlemovidnye) ve kanat şeklindeki (krylovidnye), dikey lira şeklindeki (lirovidnye) ve masa- En çok büyük halk orkestralarında kullanılan piyano şeklindeki (klavirnye) gibidir.

Guslyar adlı bir müzisyen, gusli'nin boyutuna bağlı olarak hem parmağını hem de aracı kullanarak çalar.



Geleneksel olarak, bu enstrüman akçaağaç, huş ağacı veya Rowan'dan yapılır.

Eskiden bu enstrüman olmadan Slav partisi düzenlemek imkansızdı: hem soylular hem de köylüler gusli müziğini dinlemeyi severdi. Rus çarlarının bile bayram yemeklerinde eğlenmek için gusli orkestraları vardı (Rusça pir). Ve tabii ki bir gusli, skomorokh olarak adlandırılan gezgin müzisyenler ve aktörler için bir enstrümandı. Ancak, bir zamanlar müzikleri ve performansları Ortodoks Kilisesi tarafından "alay" ikonik şiirleri nedeniyle yasaklanmış ve guslileri yakılmıştı.

Bir efsaneye göre, ilk gusli eğlenmek için bogatiler tarafından yapılmıştır. Bir keresinde uygun bir ağaç buldular ve bir müzik aleti yapmaya karar verdiler. Kurgu olsun ya da olmasın, ama Slav destanlarında savaşçılar sadece bir gusli eşliğinde oynarlar.

Bir anlatıya göre, Sadko adında bir savaşçı, gusli'sini Ilmen Gölü kıyısında (Rusya'nın kuzeyinde Veliky Novgorod yakınlarındaki bir göl) çalan çok fakir bir adamdı. Bir gün sualtı çarı onun müziğini duydu ve onu zengin bir tüccar yaptı.

Başka bir efsane, Dük Vladimir the Great'in partilerinde gusli çalan ve misafirlerini eğlendiren Dobrynya adında bir bogatırdan bahseder. Stavr Godinovich adında bir savaşçı, yabancı bir büyükelçiyi neşelendirmek için hapishaneden çıkacak kadar yetenekli bir guslyar idi.

Bazı Rus halk araştırmacıları, gusli çalmanın bir savaşçının eğitiminin bir parçası olduğunu düşünüyor.

 

Kendi kendine çalan sihirli gusli

Rus halk destanlarında, insan olmadan kendi başına müzik çalabilen gusli - “samogudy” den sık sık bahsedilir. Sadece bir sesli komutla ("Gusli, çal!") "Açılırlar" ve etraflarındaki herkesin kesintisiz dans etmesini sağlarlar. Bir efsanede, böyle bir gusli, Maria Iskusnitsa'yı (Maria the Artful) su altı çarının esaretinden kurtarmaya yardımcı olur. Bir diğerinde - müziğiyle fethedilen çarın kızıyla evlenecek basit bir çoban olur.

Elbette, masal kahramanlarının birçok sihirli aygıtı olduğunu biliyoruz, ancak yine de bazı tarihçiler böyle bir gusli'nin gerçekten var olabileceğine inanıyor - örneğin, belirli bir melodiyi çalan bir müzik kutusu gibi bir mekanizmaya sahip olabilirler.

 

Gusli hala çok popüler mi?

Halk müziği Rusya'da çok popüler, sadece farklı türlerde gusli'den oluşan topluluklar bile var ("Rusya'nın Guslyars" adlı devlet orkestrası gibi).

Ayrıca, birçok insan hala geleneksel çalmayı öğrenmek istiyor - kendileri için bile. Tver Bölgesinde bir aile atölyesi kuran tanınmış bir gusli yapımcısı olan Sergei Gorchakov, "Bir gusli çalmak sezgisel bile olabilir" diyor. “Enstrümanı elinize alın, telleri tıngırdatarak ve güzel sesler çıkarmaya başlayın. Bir gusli, hiçbir notayı kaçıramayacağınız şekilde ayarlanmıştır! "

Son zamanlarda, yeni başlayanlar için çevrimiçi bir maraton düzenledi ve 100'den fazla öğrencinin kursunu bitirdiğini söyledi. "Sadece el motor becerilerini geliştirmeniz gerekiyor ve müzik olacak."

Atölye çalışmasında, Sergey’in ekibi yalnızca eski teknolojilerle geleneksel gusli yapmakla kalmıyor, aynı zamanda modern tekniklerle de yapıyor - müzisyenlerin talep ettiği Black Metal tarzı gibi.

 

Kaynak: https://www.rbth.com/

21 Şubat 2020 Cuma

Greçka: Rus sofrasının vazgeçilmezi







Rus mutfağının vazgeçilmezi greçka, yani karabuğday, ne gibi faydalı özelliklere sahip?

Radyo Sputnik'e konuşan diyetisyen hekim Andrey Bobrovski bu ürünün bazı özelliklerini sıraladı. Buna göre, kilo vermeye yardımcı bir tahıl olan greçka aynı zamanda kansere karşı da koruma sağlıyor.

Lifli bir gıda olması ve bu sayede metabolizma atıklarının temizlenmesine katkıda bulunması greçkayı bağırsak dostu yapan özellikler arasında. Bobrovski, söz konusu atıkların kanser oluşumunda etkili olabildiğine dikkat çekiyor.

Diğer tahıllara kıyasla daha düşük kalorili bir besin olması, greçkayı kilo vermek isteyenler açısından da ideal bir ürün haline getiriyor. Lifli bir gıda olmasından ötürü glisemik endeksi de oldukça düşük. Bu da greçka yedikten sonra tokluk hissinin uzun süre devam etmesi demek.