Maslenitsa: Kışa veda, bahara merhaba

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Şimdilik sadece takvim üzerinde de olsa kışın son günleri yaklaşırken Rusya’da sokaklar, parklar ve meydanlar bu hafta renkleniyor.

Blini (krep) tezgâhları kuruluyor, meydanlarda danslar başlıyor, büyük ateşler yakmak için odunlar yığılıyor.

Tüm bunlar baharın müjdecisi olan Maslenitsa'nın (Slav Hıdrellezi) muştucusu!

Doğu Slav dünyasının en eski ve en canlı geleneklerinden biri olan bu bayram, bugün hem dini takvimde hem de şehir yaşamında önemli bir yere sahip.

Maslenitsa’yı hiç bilmeyenler için bu geleneği beş soruda özetledik.

Maslenitsa nedir?

Maslenitsa, kışın sona ermesini ve baharın gelişini simgeleyen geleneksel bir halk bayramıdır. Kökeni Hristiyanlık öncesi dönemlere dayanır. Zamanla Ortodoks Hristiyan takvimiyle bütünleşmiş ve Büyük Oruç’tan önceki son eğlence haftası haline gelmiştir. Bu yönüyle Maslenitsa hem pagan hem de dini unsurlar taşıyan bir geçiş bayramıdır.

Ne zaman kutlanır?

Maslenitsa’nın tarihi her yıl değişir. Ortodoks Paskalyası’ndan yedi hafta önce başlar ve bir hafta sürer. 2026 yılında Maslenitsa haftası 16–22 Şubat tarihleri arasına denk gelir. Haftanın son günü, kışa veda törenleriyle bayramın doruk noktasını oluşturur.

Blini neden bu kadar önemli?

Maslenitsa denince akla ilk gelen yiyecek blinidir. Yuvarlak ve altın rengi bliniler güneşi simgeler. Aynı zamanda bu hafta, Büyük Oruç öncesinde etin yasaklandığı, süt ve süt ürünlerinin ise serbest olduğu son dönemdir. Bu nedenle blini, bayramın hem simgesel hem de pratik merkezinde yer alır.

Kukla (çuçılka)  neden yakılır?

Maslenitsa’nın finalinde saman ve bezden yapılan büyük bir kukla yakılır. Bu kukla kışı, soğuğu ve eski yılı temsil eder. Yakma ritüeli ise arınmayı, geçmişten kopuşu ve bahara geçişi simgeler. Günümüzde bu tören, özellikle büyük şehirlerde binlerce kişinin katıldığı görsel bir şölene dönüşmüştür.

Günümüzde nasıl kutlanır?

Bugün Maslenitsa, Rusya’da geleneksel köy ritüellerinin şehir festivallerine uyarlanmış haliyle yaşanır. Parklarda, meydanlarda ve müze alanlarında konserler, halk oyunları, çocuk etkinlikleri ve açık hava eğlenceleri düzenlenir. Maslenitsa, hem kültürel bir miras hem de modern kent yaşamında kışı uğurlamanın keyifli bir yolu olarak varlığını sürdürür.

Rusya bugün 'Tatyana Günü'nü kutluyor: MGU'nun ilk günü

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Bugün 25 Ocak, Moskova Devlet Üniversitesi (MGU) kuruluş gününü kutluyor. 

Ancak bugün toplumda üniversitenin kuruluşu kadar, hatta ondan daha fazla öğrencilere adanan "Tatyana Günü" ya da öğrenci bayramı da demek.

Peki neden Tatyana? 

İşte bu özel günde tarihe kısa bir yolculuk:

Tam bugün, 1755 yılında üniversitenin kuruluş kararnamesi imzalandı ve Rusya ana entelektüel merkezine kavuştu.

MGU'nun kurulmasında kilit rolü, 18. yüzyılın aydınlanma standartlarına göre bile sıra dışı bir figür olan İvan Şuvalov oynadı. İmparatoriçe Elizaveta Petrovna’nın gözdesi olan Şuvalov, zenginlik peşinde koşmayan, asıl tutkusu "özgür bilgi" olan biriydi. Mihail Lomonosov ile birlikte, o dönem için radikal sayılan ilkeleri üniversitenin genetik koduna işlediler. İlk olarak eğitim tüm sınıflara açıldı; ikinci olarak ise ilk yıllarda MGU’ya giriş sınavı olmadan kabul yapılıyordu.  Latince bilmek ve okuma-yazma becerisine sahip olmak yeterliydi.

Üniversite, "devlet içinde bir devlet" olarak tasarlandı. MGU eşi benzeri görülmemiş bir özerkliğe sahipti: ne polise ne de şehir yetkililerine bağlıydı. Kendi iç mahkemesi ve hatta kendi öğrenci hapishanesi (karser) bile vardı. 

Tarih seçimi tamamen kişisel bir nedene dayanıyordu: 25 Ocak, Şuvalov’un annesi Tatyana’nın isim günüydü. Böylece bu ailevi kutlama ulusal bir sembole dönüştü. 19. yüzyılda "Tatyana Günü", mutlak özgürlük zamanı olarak algılanırdı. Polisin alkollü öğrencileri tutuklaması resmen yasaklanmıştı ve Moskova'nın en iyi restoran sahipleri sokaklara ücretsiz yemek ve içecek çıkarırdı. Bu gelenek bugün de yaşıyor: Her yıl rektör, öğrencilere eski tariflerle hazırlanan meşhur ballı içeceği (medovuha) bizzat servis ediyor.

Yıllar içinde büyüyen üniversite, 20. yüzyılın ortalarında Serçeler Tepesi'ndeki (Vorobyovıy Gorıy) bugünkü görkemli gökdelenine kavuştu. Binanın inşaatında 50 m uzunluğunda 10 katlı bir binaya yetecek kadar çelik kullanıldı.  Bu binanın etrafında hala efsaneler yaşıyor: 10 kat derinliğindeki gizli mahzenlerden, devasa binayı uçurumun kenarında tuttuğu söylenen toprak dondurma sistemlerine kadar pek çok hikaye anlatılıyor.

MGU bünyesindeki Azize Tatyana Kilisesi, bu topluluğun her zaman resmi olmayan kalbi olarak kaldı. Burada sınıfsal farklılıklar silinir, profesörler ve birinci sınıf öğrencileri bir araya gelirdi.

Bugün MGU’nun kulesi yeniden ışıklarla aydınlanırken şunu hatırlamak mümkün: 25 Ocak sadece sıradan bir kuruluş bir yıl dönümü değil, Şuvalov ve Lomonosov sayesinde  Rus biliminin temel taşı MGU geleneğinin ve Tatyana Bayramı'nın başladığı çok özel bir gün.

Çevrenizdeki tüm Tatyanaların gününü kutlamayı unutmayın!

Uluslararası Komşular Günü

Kaynak: https://realty.rbc.ru/

 

Komşular Günü, kendiliğinden ortaya çıkan bir bayram örneğidir. İyi komşuluk ilişkilerini bir araya getirme ve kutlama geleneği şehir sakinleri tarafından icat edilmiş, bu bayram hızla popülerlik kazanmış ve hatta uluslararası bir bayram haline gelmiştir.

Rusya, her yıl Mayıs ayının son Cuma günü Komşular Günü'nü kutlar. 2025 yılında bu gün 30 Mayıs Cuma gününe denk gelmişti.

Komşular Günü nispeten yeni bir bayramdır. Rusya’da özellikle son on yıldır büyük ölçekte ve düzenli olarak kutlanmaktadır. Ancak komşuları tebrik etme geleneği başka ülkelerde de mevcuttur. Bu nedenle Komşular Günü'ne "uluslararası" ön eki bile verilmiştir. Örneğin, Türkiye, Avustralya, Hindistan ve Yeni Zelanda'da kutlanması gelenekseldir. Avrupa'da da "komşular günü" kutlanır, ancak bazı ülkelerde bunun için farklı tarihler seçilmektedir.

Rusya'da Komşular Günü resmi olmayan bir tatildir. Büyük resmi tatillerin takviminde yer almaz ve ayrıca bir tatil günü de yoktur. Bu arada, 30 Mayıs bu listede mesleki bir gün olarak listelenmemiştir. Ancak, örneğin, BM referans kitabında 30 Mayıs, Uluslararası Patates Günü olarak kabul edilmektedir.

Komşular Günü'nün Tarihi

Komşular Günü tatilinin nasıl ortaya çıktığına dair birkaç versiyon var, ancak hepsinin ortak bir noktası var: iyi komşuluk geleneği, bir araya gelmeye karar veren şehir sakinleri tarafından başlatıldı.

Paris'in 17. bölgesi sakinlerinin, 1990 yılında böyle bir etkinliği düzenleyen ilk kişiler arasında olduğuna inanılıyor.

Etkinliğin amacı, civarda yaşayan insanları bir araya getirmek ve tanıştırmaktı. Sonuç olarak, bu spontane tatil birçok konuğu bir araya getirdi ve fikir şehir sakinleri tarafından çok beğenildi. Yeni kutlama çok kısa sürede yalnızca başkent sakinlerinin değil, herkesin beğenisini kazandı ve tatil yıllık bir etkinliğe dönüştü.

Rusya'da Komşular Günü kutlama geleneği de benzer şekilde ortaya çıkmıştır. Bir rivayete göre, bayram ilk olarak 2006 yılında Elena Şomina tarafından Moskova'nın Khovrino semtindeki bahçesinde düzenlenmiştir. Üç yıl sonra, Komşular Günü Yaroslavl'da kutlanmaya başlanmış ve 2015 yılında federal düzeye ulaşmıştır.

O zamandan beri Rusya, her yıl tüm Rusya'yı kapsayan "Uluslararası Komşular Günü" adlı bir kampanya düzenlemektedir.

Bu kampanyaya yalnızca şehir sakinleri, bölge sakinleri ve yönetim şirketleri değil, aynı zamanda yerel yönetim temsilcileri de katılmaktadır. Projenin sosyal ağlarda kendi sayfası bulunmaktadır; burada güncel haberleri, bu güne ilişkin etkinlik duyurularını ve Komşular Günü'nün farklı şehirlerde nasıl kutlandığına dair raporları takip edebilirsiniz.

Komşular Günü Gelenekleri

Komşular Günü, birlikte yaşayan insanları birleştiren bir bayramdır. Bu nedenle, gelenekleri bir şekilde toplantılar, ortak eğlenceler ve farklı veya yabancı insanları bir araya getirebilecek her şeyle bağlantılıdır. Sakinler kendileri bir tatil senaryosu oluşturabilir, bunun için yönetim şirketini, kat malikleri derneğini veya ilçe yönetimlerini dahil edebilirler.

Rusya, 2025 yılında 11. federal etkinlik olan "Uluslararası Komşular Günü"ne ev sahipliği yapacak. Kutlama programı kapsamlı olacak ve kutlama fikirlerinin çoğu mevcut önerilerde bulunabilir. Örneğin, Komşular Günü'nde eğlenceli vakit geçirmek için projenin yazarları şunları düzenlemeyi öneriyor:

"Evine sarıl" flash mob'u: Ev sakinleri bahçede toplanıp el ele tutuşup evlerinin etrafında duruyorlar. Bu birlik, sadece sakinler arasındaki iyi ilişkileri değil, aynı zamanda yaşadıkları yere olan özeni de simgeliyor. Ayrıca, bu eylemin renkli fotoğraflarını ve videolarını da çekebilirsiniz;

"Komşunu Şımart" kampanyası: Binanın aktif üyeleri, özellikle de yemek yapmayı sevenler, bayram menüsünü önceden onaylıyor. Menü kurabiye, kek veya tatlı olabilir. Komşular Günü'nde tüm sakinlere ikramlarda bulunuluyor;

“Komşu Ziyareti” kampanyası: Bina sakinleri, Komşular Günü’nde bir araya gelerek yalnız ve yaşlı insanları ziyaret ediyor, onlarla vakit geçiriyor, iletişim kuruyor ve tüm binadan hediyeler dağıtıyor;

"Mahalle Sporları" kampanyası çeşitli yarışmalar ve bayrak yarışları içeriyor. Dilerseniz bahçede müzik eşliğinde küçük bir koşu maratonu, sabah koşusu veya ortak jimnastik düzenleyebilirsiniz;

"Mahallede Film Gösterimi" kampanyası: Özellikle hava müsaitse, herkesi bir araya getirmenin harika bir yolu. Bahçede oturup birlikte film izleyebilirsiniz.

Komşular Günü'nü nasıl kutlarım?

Herhangi bir uygun yolla: kişisel bir toplantıda, ortak bir ev sohbetinde veya örneğin asansöre veya koridora şenlikli bir duvar gazetesi asarak.

Komşularınıza ne söyleyeceğinize ve ne dileyeceğinize - herkes kendisi karar verir. Ancak elbette, bunların nazik ve içten, minnettarlık dolu sözler olması en iyisidir.

İşte bu bayramda komşularınıza ne dileyebileceğinize dair bazı fikirler; Komşular Günü'nde biraz mizah uygun olacaktır:

Komşular Günü kutlu olsun! Evimiz her zaman dost canlısı bir atmosferle dolsun!

Komşular Günü kutlu olsun! Böylesine harika insanların yanında yaşadığım için çok mutluyum. Size sağlık, mutluluk, refah ve en iyisini diliyorum! Mahallemiz uzun ve dost canlısı olsun!

Komşular Günü kutlu olsun! Keşke "Üst kattaki tadilat ne zaman bitecek?" sorusu dışında her zaman konuşacak konularımız olsa.

Komşular Günü kutlu olsun! Tuzdan iyi ruh haline kadar her zaman paylaşacak bir şeyimiz olsun!

Son Zil: Rus okullarında 1948'den beri yaşatılan gelenek

Kaynak: https://turkrus.com/ 

Rusya'da ilk ve orta kademe öğrenciler Son Zil'e hazırlanıyor. 

Rusça'da “последний звонок” (pasledniy zvanok) olarak bilinen bu geleneğin geçmişi 2. Dünya Savaşı sonrasında rastlıyor. 

Novıye İzvestiya portalı okulların kapanışını kutlama geleneğinin 1948'de Krasnodar'da eğitimci Fyodor Bryuhovetski tarafından başlatıldığını yazıyor.

Bryuhovetski, savaş sonrası yoksulluk ve zorluklar içinde öğrencilerin moralini yükseltecek, eğitimin sadece derslerle sınırlı olmadığını gösterecek bir etkinlik düzenlemeyi hayal etti. Son Zil ilk defa, 25 Mayıs 1948’de Krasnodar ve Moskova’daki okullarda düzenlendi. Kutlamalarda öğrenciler için el yapımı hediyeler ve okul bahçesine dikilen ağaçlarla anılar ölümsüzleştirildi.

1970’lerden itibaren Son Zil, tüm Sovyet okullarında resmi olarak kutlanmaya başladı. O günden bu yana, bu gelenek 9. ve 11. sınıf öğrencilerinin mezuniyet yolculuğunun sembolü haline geldi. Törenler, bayrak törenleri, okul müdürünün konuşması ve geleneksel veda şarkılarıyla başlarken, küçük bir kız öğrencinin omuzda çalınan zil sesiyle tamamlanıyor.

Son Zil’in ortaya çıkış hikayesi sadece bir kutlama değil, aynı zamanda birlikte çalışmanın, yardımlaşmanın ve eğitim yolculuğunun tamamlandığını sembolize eden bir ritüel. Bryuhovetski'nin eğitim felsefesi, çocukların birlikte çalışarak hem öğrenme hem de topluluk bilinci kazanmasını sağladı. Eğitimcinin çabaları sayesinde Son Zil, bugün hala milyonlarca öğrencinin mezuniyet anılarının ayrılmaz bir parçası.

Günümüzde Son Zil törenleri genellikle mayıs ayında düzenleniyor. Resmi tarih olarak 24 Mayıs belirlense de, her okulun kendi takvimine göre bu kutlamayı düzenlemesi mümkün. Bu gelenek, Sovyetler döneminden günümüze kadar gelen ve nesilden nesile aktarılan nadir okul ritüellerinden biri olarak eğitim dünyasında yerini koruyor.

9 Mayıs Zafer Günü: Tarihten bugüne süren ayak sesleri

 

Kaynak: https://turkrus.com/

 

9 Mayıs Zafer Günü, SSCB'den bugüne, yalnızca tarihte kazanılmış bir askerî zaferin yıldönümü değil; aynı zamanda milyonlarca insanın hayatını etkileyen bir dönemin kapanışı ve halkların direniş gücünün kutlandığı bir anma olarak vitrine çıkıyor. Ruslar için bu gün, "geçmişin acılarını ve fedakârlıklarını unutmadan, barışın kıymetini hatırlamak; tarihî mirası sahiplenerek gelecek nesillere aktarmak için güçlü bir sembol" sayılıyor.  İşte bu tarihi güne dar bazı ilginç notlar:

1. Zafer ilanı radyo kulisinde başladı

Almanya'nın teslim olduğu 8 Mayıs 1945 gecesi, Sovyet halkı henüz resmi duyuru yapılmadan zaferi öğrendi. Ünlü spiker Yuri Levitan, bir radyo çalışanının sohbetinde duyduğu bilgiyi hızla yayarak milyonlara ulaştırdı. Böylece, resmi açıklamadan önce halk zafer haberini kulaktan kulağa duymaya başlamıştı.

2. 9 Mayıs tarihi saat farkı nedeniyle seçildi
Almanların teslimiyet belgesi Avrupa saatiyle 8 Mayıs’ta  imzalandı. Ancak Moskova’da o sırada gece yarısı geçmişti. Bu nedenle Stalin, zaferin 9 Mayıs olarak anılmasını uygun gördü. Bu tarih seçimi, sadece teknik değil, aynı zamanda sembolik bir tercihti.

3. “Zafer” kelimesi adeta bir ulusal simgeye dönüştü
Savaştan sonra “Zafer” kelimesi, sokak isimlerinden ürün markalarına kadar Sovyet yaşamının birçok alanında yer aldı. “Zafer” adını taşıyan bira, çay, sabun gibi günlük ürünler üretildi. Bu sözcük, halkın yeniden doğuşunu ve ortak gururu temsil ediyordu.

4. İlk zafer geçidinde Nazi bayrakları yere atıldı
24 Haziran 1945’teki ilk Zafer Geçidi’nde Sovyet askerleri Nazilere ait ele geçirilmiş bayrakları yere atarak üzerinden geçti. Bu tören, yalnızca bir zafer kutlaması değil, ideolojik bir kararlılığın da sembolüydü.

5. Kızıl Meydan neden zaferin simgesi?
Kızıl Meydan, Rusya tarihinde hem politik hem kültürel bir merkez olarak kabul edilir. Çarlık döneminden Sovyetler Birliği’ne, oradan bugünkü Rusya’ya kadar tüm önemli olaylar bu meydanda yankı bulmuştur. Zafer Geçidi'nin burada yapılması, bu hafızanın sürekliliğini gösterir.

6. Geçit töreni: güç gösterisi mi, tarihsel bir ritüel mi?
Her yıl düzenlenen askerî geçit töreni, Moskoca açısından sadece askeri gücün sergilendiği bir gösteri değil; aynı zamanda geçmişe saygı, bugüne birlik mesajı ve geleceğe yönelik tarihsel bir anlatıdır. Her bir birlik ve araç, ulusal hafızada belirli bir anlam taşır.

7. “Ölümsüz Alay” nasıl ortaya çıktı ve neyi temsil eder?
“Ölümsüz Alay” (Бессмертный полк) hareketi, ilk kez 2012 yılında Sibirya’daki Tomsk şehrinde üç gazeteci tarafından başlatıldı. Amaç, savaşta hayatını kaybeden akraba ve yakınları anmak, isimlerinin unutulmamasını sağlamaktı. Kısa sürede Rusya'nın dört bir yanına yayılan bu yürüyüşlerde insanlar 9 Mayıs’ta sokaklara çıkarak sevdiklerinin fotoğraflarını taşır. Resmî törenlerin ötesine geçen bu sivil girişim, toplumsal hafızanın güçlü bir ifadesine ve nesiller arası bağın simgesine dönüştü.

8. Zafer Trenleri cepheyi evlere bağladı
Savaşın hemen ardından, cepheden dönen askerleri taşımak için “Zafer Trenleri” adı verilen özel seferler düzenlendi. Bu trenler bayraklar ve zafer sloganlarıyla süslendi, yolcularıysa büyük bir coşku ve gururla karşılandı.

9. Zafer Günü’nün müziği filmlerden çıktı
Sovyet coğrafyasında yaygın olan “Zafer Günü” şarkısı, aslında 1975 yılında bir film için bestelendi. Ancak halkın yoğun ilgisi sayesinde resmî törenlerin vazgeçilmez parçası haline geldi ve adeta ikinci millî marş gibi kabul görmeye başladı.

10. Geçmişten bugüne Zafer Günü’nün anlamı derinleşti
Savaş sonrası yıllarda çeşitli şekillerde anılan Zafer Günü, 1965’te resmî tatil ilan edilerek kutlamaların merkezi haline geldi. Bugün, yalnızca bir tarih değil; halkın fedakârlığını, birlik ruhunu ve tarih bilincini yansıtan derin bir anma günüdür. Ayrıca Rusya'nın uluslararası kamuoyunda "güç gösterisi" yaptığı Kızıl Meydan törenleriyle de bugünün apayrı bir anlamı var.

Büyük Perhiz; Büyük Oruç (Великий пост-Velikiy Post)

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Ortodoks Hristiyanlar için en önemli dini dönemlerden biri olan Büyük Perhiz başladı. Perhiz, Paskalya arefesine, yani 19 Nisan’a kadar sürecek.

Bu gelenek MS ilk yüzyıllarda Mısırlı keşişlerin yaşamından gelmektedir. Büyük Oruç’un tamamını çöllere ve mağaralara çekilerek yalnız geçirirlerdi; çünkü İncil'in söylediğine göre İsa çölde 40 gün oruç tutmuştu. Rahiplerin tamamı Paskalya'da manastıra dönemedi; bazıları açlıktan öldü, bazıları ise vahşi hayvanlar tarafından parçalandı. 

Oruç fiilen Maslenitsa haftasında başlar. Bu bağlamda et yemekten kaçınmalı, Çarşamba ve Cuma günlerinde özel dualar okunmalı. Maslenitsa haftasında bir gelenek olarak sıkıntı içinde olanlara ikramlarda bulunur, yoksullara yardım edilir, hastalar ziyaret edilir. 

Moskova 125 adlı proje, şehirde yaşayanların bu ibadete ne kadar bağlı kaldığını ölçmek amacıyla anket düzenledi. 

Anket sonuçlarına göre, katılımcıların yalnızca yüzde 6’sı Büyük Perhiz'in tüm kurallarına titizlikle uyduğunu belirtti. Yüzde 22’lik bir kesim ise kısmen oruç tuttuklarını, örneğin et tüketimini bıraktıklarını ancak süt ürünleri ve yumurtayı yemeye devam ettiklerini ifade etti. Bazı katılımcılar ise yalnızca beslenme düzenlerinde değil, genel davranışlarında da kendilerini sınırladıklarını söyledi. 

Katılımcıların yüzde 72’si ise Büyük Perhiz'i tam anlamıyla uygulayamadıklarını belirtti. Anket seçenekleri arasında “hiç tutmuyorum” yanıtı bulunmadığı için, bu grupta dinî inancı olmayan ya da Hristiyan olmayan katılımcıların da yer aldığı tahmin ediliyor. Bazı Moskova sakinleri, yaş ilerledikçe oruç tutmanın zorlaştığını ve artan gıda fiyatlarının da bu süreçte etkili olduğunu dile getirdi. 

Ortodoks geleneklerine göre, Büyük Perhiz süresince aşağıdaki gıdalar tüketilmez:

• Et ve et ürünleri (sığır eti, tavuk, domuz eti vb.) 

• Süt ve süt ürünleri (peynir, yoğurt, tereyağı, krema, süt vb.)

• Yumurta ve yumurta içeren gıdalar

• Şarap ve alkollü içecekler (bazı günlerde istisnalar olabilir)

• Balık (sadece belirli bayram günlerinde izin verilir)

• Tatlı

Ortodokslar, Büyük Perhiz’i sadece fiziksel bir diyet olarak değil, ruhsal bir arınma dönemi olarak görürler. Bu nedenle, sadece yiyecek kısıtlamalarına değil, aynı zamanda manevi olarak da daha disiplinli bir yaşam sürmeye odaklanırlar.

Rusya'da 23 Şubat Vatan Savunucuları Günü

Rusya’da Vatan Savunucuları Günü 23 Şubat'ta kutlanıyor.

Bu bayramın tarihi ise oldukça karmaşık.

Sadece ordu değil, genel olarak tüm erkekler bu günde Rusya'da ve eski Sovyetler Birliği'nin birkaç ülkesinde kutlanır.

Silahlı Kuvvetlerle hiçbir ilgileri olmasa bile.

Bayram, Kızıl Ordu'nun ortaya çıkışıyla doğrudan bağlantılıdır. Ancak 23 Şubat tarihi tesadüfen seçilmiştir.

İşçi ve Köylü Kızıl Ordusu'nun kurulmasına ilişkin kararname 28 Ocak 1918'de yayınlandı. Yaklaşık bir yıl sonra, 10 Ocak 1919'da Kızıl Ordu Yüksek Askeri Müfettişliği Başkanı Nikolay Podvoyski, ülke yönetimine ordunun kuruluş yıldönümünün kutlanması önerisini gönderdi.

Ancak bu arada, bürokratik engeller nedeniyle zamanında hazırlanamadılar. Sonra, kutlama 17 Şubat'ta, Kızıl Hediye Günü'nde yapıldı; hükümetin planına göre, halkın Kızıl Ordu askerlerine hediye vermesi gerekiyordu.

Ancak burada da bir hata vardı. Gün Pazartesi'ye denk geliyordu ve ertesi Pazar gününe almaya karar verdiler - ki bu da 23 Şubat'tı.

Bundan sonra, tatil birkaç yıl unutuldu, ancak 1922'de hatırlandı ve düzenli hale getirildi.

Tarih değiştirilmedi.

Farklı zamanlarda, tatil 'Kızıl Ordu Günü', 'Sovyet Ordusu Günü' ve ayrıca 'Sovyet Ordusu ve Donanması Günü' olarak adlandırıldı. 1992'de 'Vatan Savunucuları Günü' olarak adlandırılmaya başlandı ve 2002'den beri resmi tatil haline geldi.

Bahar ufukta: Moskova'da Maslentista şenlikleri başladı

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Moskova’da Maslenitsa kutlamaları başladı, şehir genelinde 30’dan fazla etkinlik alanında festival coşkusu yaşanıyor. Ziyaretçilere 200 farklı iç malzeme ile hazırlanan 50’den fazla çeşit bilini (krep) Maslenitsa'nın simgesi olarak sunulurken, geleneksel oyunlar ve eğlenceler düzenleniyor. Şehir merkezinde parklara va caddelere taşan etkinliklerde eski halk oyunlarının yanı sıra tiyatro gösterileri ve müzik performansları da yer alıyor. Başkentteki restoranlar Maslenitsa’ya özel menüler hazırlayarak etli, balıklı, tatlı krepler ve krep lazanya gibi özel lezzetler sunuyor.

Tverskaya Meydanı'nda açık hava tüccar salonu kurulurken, Manejnaya Meydanı’nda tarihi Rus tarifleriyle yemek hazırlayan açık mutfaklar bulunuyor.

Aktif Vatandaş platformunda yapılan oylamaya göre, Moskova halkı en çok ekşi krema (smetena), bal ve tereyağlı krepleri tercih ediyor.

Popüler restoran zinciri Teremok, Maslenitsa için özel olarak Dubai çikolatalı krep sunarken, kurumsal catering hizmetleri de etkinlik boyunca artan talepten faydalanıyor. Catery.ru CEO’su Andrey Çerepanov, Maslenitsa haftasında krep siparişlerinde dört ila beş kat artış yaşandığını belirtiyor.

Maslenitsa, kışın bitişini ve baharın gelişini simgeleyen geleneksel bir Slav festivali. Büyük Perhiz öncesindeki hafta boyunca kutlanıyor ve halk eğlenceleri, krep ziyafetleri, tiyatro gösterileri ile son gününde Maslenitsa kuklasının yakılması gibi etkinliklerle öne çıkıyor.

Bu yıl Maslenitsa kutlamaları Moskova’da 2 Mart’a kadar devam edecek. Rusya genelinde her yerde bilinili günler yaşanacak. 

Moskovalılar Sevgililer Günü'nü sevmiyor mu?

Kaynak: https://turkrus.com/

Moskova’da 14 Şubat Sevgililer Günü’ne olan ilgi oldukça düşük. İnsan kaynakları servisi SuperJob'un yaptığı anketin sonuçlarına göre, kent sakinlerinin yüzde 80’i bu günü ya umursamıyor ya da nötr yaklaşıyor. Dahası, yüzde 9’luk bir kesim Sevgililer Günü’nden “nefret ettiğini” belirtti.  

Moskviçmag dergisinin aktardığı ankete katılanların yüzde 19’u ise, bu yabancı geleneğin hoşlarına gitmediğini ifade etti. İlginç bir şekilde, bu özel günü en az sevenler bekarlar değil, evli çiftler oldu. Bazı katılımcılar, “Bizim gerçek bayramımız, Aile, Sevgi ve Sadakat Günü olan Aziz Petr ve Fevronya Günü” diyerek Rusya’ya özgü alternatif bir kutlamayı tercih ettiklerini belirtti.

Sevgililer Günü’nü sevenlerin oranı ise oldukça düşük. Ankete katılanların yalnızca yüzde 11’i bu günü gerçekten sevdiğini söylerken, yüzde 8’lik bir kesim de sempati duyduğunu ifade etti. Genel olarak Moskova halkının yüzde 53’ü Sevgililer Günü’ne tamamen kayıtsız. Kadınların, erkeklere kıyasla bu özel güne daha sıcak baktığı gözlemlenirken, 35 yaş altı gençler arasında kutlamayı sevenlerin oranı yüzde 34 olarak ölçüldü. 45 yaş üstü katılımcılarda ise bu oran yüzde 15’e kadar düştü.

Düşük ilgi sadece halkla sınırlı değil. İş dünyası da bu yıl Sevgililer Günü için büyük kampanyalar düzenlememe kararı aldı. Uzmanlara göre, Rusların büyük bir kısmı hâlâ yılbaşı harcamalarının etkisini hissediyor. Dergi Sevgililer Günü'nün Rusya’da geniş çapta benimsenmiş bir gelenek olmadığını yazdı. İşletmelerin çoğu, 23 Şubat’ta kutlanacak Vatan Savunucuları Günü ve 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne odaklanmayı tercih ediyor.

Zafer Bayramı'nda askeri şarkıların ücretsiz çalınmasına izin verildi

2024'ün sonunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, "1941-1945 Büyük Vatanseverlik Savaşı'nda Sovyet halkının Zaferinin sürdürülmesine ilişkin" federal yasayı değiştiren bir yasa imzaladı. Belge, yasal bilgi web sitesinde resmi olarak yayınlandığı 28 Aralık tarihinde yürürlüğe girdi.

Belgeye göre hükümet, Büyük Vatanseverlik Savaşı'nda Sovyet halkının başarısını yücelten müzik eserlerinin halka açık bir listesini oluşturabilir. Yazarların kendileri, eserlerin telif hakkı sahipleri ve kamu dernekleri, listeye dahil edilmek üzere besteler önerebilecek.

Listedeki müzik ve şarkılar, yazarların izni olmadan ve ücret ödenmeden halka açık olarak icra edilebilir, yayınlanabilir ve başka eserlere dahil edilebilir. Bütün bunlar, müziğin kar amacı gütmeden ve askeri zafer günlerinin veya Büyük Vatanseverlik Savaşı ile ilgili unutulmaz tarihlerin kutlanmasına adanmış etkinlikler için kullanılması şartıyla sağlanmıştır.

Devlet Duma Kültür Komitesi Başkanı Olga Kazakova, kullanılabilecek kompozisyonlardan örnekler verdi:

“Mayıs Valsi”, “İsimsiz Bir Yükseklikte”, “Katyuşa”, “Mavi Mendil”. […] 23 Şubat Zafer Bayramı'nı, Anma ve Keder Günü'nü bu şarkıları seslendirmeden düşünebilir miyiz? Elbette yapamayız. Ve Kızıl Meydan'dan bölgelerdeki küçük kırsal kulüplere kadar farklı yerlerde gerçekleştirilen halka açık etkinlikleri düzenleyenlerin, kültürel kodlarımızın gerçekten bir parçası haline gelen bu çalışmalarla özgürce ve engellenmeden programlar oluşturabilmesi için her şeyi yapmalıyız."

Olga Kazakova daha önce telif haklarının hâlâ yasalarca korunduğunu ancak mevcut mevzuatın bu eserlerin tam anlamıyla kullanılmasına izin vermediğini belirtmişti. Ona göre, diğer şeylerin yanı sıra Ölümsüz Alay eylemini düzenleyenler de müzik kullanmayı reddettiler.

2025 yılında Ruslar Büyük Vatanseverlik Savaşı'ndaki Zaferin 80. yıldönümünü kutlayacaklar. Bu tarihi kutlamak için federal düzeyde 170'den fazla etkinlik planlanıyor. Bunlar arasında 9 Mayıs'ta Kızıl Meydan'da düzenlenen askeri geçit töreni, Kremlin duvarındaki Meçhul Asker Mezarı'na çelenk ve çiçek koyma töreni de yer alıyor. Düşmanlık yerlerinde arama çalışmaları yapılması ve ölülerin kalıntılarının yeniden gömülmesi, Rus arşivlerinden savaşla ilgili materyallerin yayınlanması planlanıyor. Yıldönümü şerefine festivaller, sergiler, “Zafer Diktesi” ve dünya okulu Olimpiyatı “Büyük Zafer” düzenlenecek.

Soçelnik: Rusya Noel'e hazırlanıyor

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Rusya'nın soğuk kış günlerinde umut, sevgi ve birlik mesajlarıyla kutlanan Noel Bayramı, Hristiyan dünyasının en önemli dini geleneklerinden biri.

Her yıl 7 Ocakta coşkuyla karşılanan bu özel gün; tarihi kökleri, manevi derinliği ve zengin ritüelleriyle hem dini hem de kültürel açıdan büyük anlam taşıyor.

Noel'in en önemli parçalarından biri ise arife günü, yani Soçelnik.

İşte 10 soru ve 10 cevapla Soçelnik:

1. Rusya'da Noel ne zaman kutlanır?

Rus Ortodoks Noeli, her yıl 7 Ocakta kutlanır. Bu tarih, Jülyen takvimine göre 25 Aralık’a denk gelir ve Ortodoks Hristiyanların kutsal bayramı olarak kabul edilir.

2. Noel arifesinde ne gibi hazırlıklar yapılır?

Noelden önce, 6 Ocakta Rojdestvenskiy Soçelnik olarak bilinen bir gece düzenlenir. Bu, 40 günlük sıkı bir orucun son günüdür. Gün boyunca yemek yenilmez ve yalnızca ilk akşam yıldızının görülmesinin ardından oruç açılır.

3. Soçelnik Gecesi’nin temel ritüelleri nelerdir?

Soçelnik’te aileler bir araya gelir ve genellikle 12 çeşit yemekten oluşan bir sofra kurarlar. Bu sayı, İsa’nın 12 havarisini temsil eder. Ayrıca, beyaz masa örtüsü ve altına yerleştirilen saman, İsa’nın doğum yerini simgeler.

4. Bu gece hangi özel yemekler hazırlanır?

Soçivo adı verilen bir yemek öne çıkar. Bu, genellikle buğday, bal ve kuru meyvelerle hazırlanan geleneksel bir tatlıdır. Bunun dışında pişmiş balık, tahıl bazlı yiyecekler, kurutulmuş meyve kompostosu ve tatlı çörekler de sofrada yer alır.

5. Ortodoks kiliselerinde hangi ayinler yapılır?

Kiliselerde Çar Saatleri olarak adlandırılan özel dualar ve ilahiler okunur. Bu ritüeller, İsa’nın doğumunun anlamını ve önemini anlatan metinleri içerir. Akşam ise İlahiler ve Kutsal Kitap okuma ile dolu bir ayin düzenlenir.

6. Yıldızın görülmesinin önemi nedir?

Yıldız, İsa’nın doğumunun müjdecisi olan Beytüllahim Yıldızı’nı temsil eder. Ortodoks geleneğinde, ilk yıldız görüldüğünde akşam yemeği yenir ve bu an büyük bir manevi anlam taşır.

7. Soçelnik gecesinde çocuklar nasıl bir rol oynar?

Çocuklar geleneksel olarak “kolyada” adı verilen şarkılar söyleyerek evleri ziyaret ederler. Bu şarkılar, İsa’nın doğumunu kutlayan ve iyi dilekler içeren melodilerden oluşur. Ev sahipleri çocuklara genellikle tatlılar ve küçük hediyeler verir.

8. Noel ağacı süsleme geleneği Ortodokslarda nasıl uygulanır?

Noel ağacı, genellikle Soçelnik gecesi süslenir. Altına hediyeler yerleştirilir ve ağacın tepesine yıldız konulur. Bu, İsa’nın doğumuna atfedilen bir semboldür.

9. Modern Ortodoks Noel kutlamalarında geleneksel uygulamalar ne ölçüde korunuyor?

Geleneksel ritüellerin birçoğu hâlâ korunmaktadır. Ancak, şehirlerde yaşayan genç nesiller bu gelenekleri modern yaklaşımlarla birleştirerek kutlamaları daha esnek hale getirebiliyor.

10. Noel’in Ortodoks kültüründeki önemi nedir?

Noel, yalnızca bir dini bayram değil, aynı zamanda aile, birlik ve dayanışmanın kutlandığı bir dönemdir. Ortodoks inancında bu bayram, barış, sevgi ve manevi arınmayı simgeler. Bu gelenekler, Ortodoks Hristiyanlığın hem dini hem de kültürel zenginliklerini yansıtırken, toplumu bir araya getiren önemli bir köprü görevi görür.

Rus Yeni Yılı hakkında yabancılar için anlaşılması zor, ancak ilginç gelebilecek 7 şey

Anna Popova 

Kaynak: https://www.gw2ru.com/

 

Rusya'da ana kış bayramını kutlamak, zamanın imbiğinden geçmiş eski bir gelenektir.

Peki, Ruslar için sıradan olan şeylerin yabancılar tarafından anlaşılması o kadar kolay mı?

Önce sırayla anlatalım, kararı siz verin:

1. Rusya’da Yeni Yıl kaç kez kutlanıyor?

Rusya'da 11 saat dilimi var – Bu nedenle Yeni Yıl bu topraklara kaç kez geliyor?

Kamçatka ve Çukotka sakinleri Moskova'daki Spasskaya Kulesi'nin çanları altında birbirlerini ilk tebrik edenler olurken, sonuncusu Kaliningrad Bölgesi sakinleri.

Bu arada, Bering Boğazı'nda Yeni Yıl aslında günde iki kez kutlanıyor: Rus adası Bolşoy Diomid ile Amerikan Küçük Diomid arasında uluslararası bir tarih çizgisi var.

Kış saatinde bu adalar arasındaki saat dilimi farkı 21 saattir.

2. Yeni Yıl ile Eski Yeni Yıl arasındaki fark nedir? 

Yeni Yıl, 31 Aralık'ı 1 Ocak'a bağlayan gece kutlanır, ancak 13 Ocak'tan 14 Ocak'a kadar Eski Yeni Yıl kutlanır.

Bu geleneğin nedeni, 1917 Bolşevik Devrimi'nden sonra gerçekleşen takvim değişikliğidir.

Şubat 1918'e kadar Rusya, Jülyen takvimine göre yaşadı, ancak daha sonra Avrupa'da kabul edilen Gregoryen takvimine geçildi.

Aralarındaki fark 13 gündür. Bu nedenle, eski ve yeni stillere göre çift tatil ortaya çıktı.

3. Rusya'da kaç tane Ded Moroz var?

Şaşıracaksınız: neredeyse iki düzine var!

Rusya'da yaşayan birçok milletin kendine ait Ayaz Dedesi var.

Örneğin, 'Pakkaine' Karelya'da, 'Chyyskhaan' Yakutistan'da, 'Khel-Muchi' Çuvaşistan'da, 'Kozyd-Pol' ise Komi Cumhuriyeti kültüründe yaşıyor.

 

4. Ded Moroz ve Noel Baba aynı şey midir?

İkisi de çocuklara hediye verir: Ded Moroz – Yeni Yıl için, Santa Claus – Noel için.

Rus kış Ayaz Dedesi, prototipi, nehirleri ve gölleri buzla bağlayan ve acı dondurucu soğukların yaşandığı uçsuz bucaksız ülkenin, Doğu Slav kültürünün Ded Moroz’u olan bir masal karakteridir (bu nedenle diğer takma adı - 'Treskun'). Masallarda, Ayaz Baba, saygıyla 'Moroz Vasilyevich' veya 'Morozko' olarak adlandırılırdı.

Ülke Yeni Yılı kutlamaya başladığında (yasaklanan Noel yerine) Sovyet döneminde imajı popüler hale geldi.

 

5. Rusya’da Yeni Yıl her zaman kutlanıyor muydu?

Aslında değil.

Uzun bir süre boyunca ana bayram Noel'di. Ve Yeni Yılı Ocak ayında kutlama geleneği 1699'da I. Petro tarafından kuruldu.

Ancak bu bayram 1930'larda büyük bir popülerlik kazandı.

 

6. Bayram sofralarında neden her zaman 'Olivier' salatası bulunur?

Ve ayrıca 'holodets', 'Mimosa' ve 'Kürk manto altında ringa balığı' salataları!

Bu gelenekler Sovyetler Birliği zamanında ortaya çıktı.

Örneğin, 19. yüzyıl klasik şefi Lucien Olivier'in fındık tavuğu ve kerevit kuyruklu salatası, malzemeleri daha ucuz ve daha erişilebilir olanlarla değiştirilerek SSCB'de "yeniden canlandırıldı".

 

7. Tüm Ruslar gerçekten 31 Aralık'ta 'Kaderin İronisi veya Banyonun Tadını Çıkar!' filmini mi izliyor?

Büyük ihtimalle hayır, ama "arka planda" televizyonu açmak ve sarhoş bir kahramanın yanlışlıkla Leningrad'a nasıl uçtuğunu, orada sevgilisiyle nasıl buluştuğunu ve şarkı söylediğini dinlemek, Yılbaşı gecesi için kutsal bir şeydir!

Sadece Yeni Yıl değil: Ruslar Ocak ayında hangi bayramları kutluyor?

Yulia Hakimova

Kaynak: https://www.gw2ru.com/

 

Ocak ayı, belki de Rusya'nın en "şenlikli" ayıdır: bir bayram, diğerine sorunsuzca geçiş yapar, hem de birkaç kez!

Ocak ayı Ruslar için en sevilen aylardan biridir.

Nedenlerden biri kuşkusuz çalışanların, öğrencilerin her yıl uzun bir tatile, kesintisiz sekiz veya dokuz günlük bir izine sahip olmalarıdır!

Ancak, Ocak ayında daha birçok şenlikli durum vardır.

7 Ocak – Noel

Ortodoks Hristiyan Ruslar Noel'i 6 Ocak'ta kutlamaya başlar - Noel Arifesi. Bu, 40 günlük Doğuş Orucu'nun son ve en katı günüdür: Kilise yiyeceklerden uzak durmayı emreder, sadece 'soçivo'ya izin verilir - buğday taneleri, balla kaynatılır veya kurutulmuş meyveler (Noel Arifesi'nin Rusça adı buradan gelir - 'soçelnik'). 6 Ocak bir dizi Noel dini ayini ile başlar.

1917 Bolşevik Devrimi'ne kadar Rusya'da Noel, Jülyen takvimine göre 25 Aralık'ta kutlanıyordu. 1918'de ülke Gregoryen takvimine geçti ve tatil ülke vatandaşları için 13 gün "ileriye" alındı.

Bu arada, Rus Ortodoks Kilisesi hala eski stile, yani Jülyen takvimine göre "yaşamaktadır". Rus Ortodoks Kilisesi'nin web sitesi her zaman güncel günün her iki tarihini de listeler - Gregoryen takvimine göre yeni tarih ve Jülyen takvimine göre eski tarih. Bu nedenle, 'Gregoryen' 7 Ocak, 'Jülyen' 25 Aralık'tır.

1929'a kadar 7 Ocak Sovyetler Birliği'nde izin günüydü. Bu izin günü geleneği ancak 1991'de SSCB'nin dağılmasından sonra yeniden canlandırıldı.

6 Ocak'tan 18 Ocak'a kadar - Svyatki

Svyatki, Noel ile İsa'nın Vaftizi bayramı arasındaki on iki gündür. Rus Noel Arifesinde başlar ve Vaftiz Arifesinde sona erer.

Bu bayram dönemi pagan kökenlere sahiptir.

Hıristiyanlık öncesi dönemlerde Slavlar, Kolyada'yı kış ekinoksundan hemen sonra, 20-22 Aralık'ta kutlarlardı; bu, mevsimlerin değişimini ve kışın gelişini simgelerdi.

Hıristiyanlık, yeni dini bayramlar sunarak pagan geleneklerini zorla dışarı atmaya çalıştı: bu yüzden kış ekinoksuna çok yakın bir tarih olan 25 Aralık, Noel olarak "belirlendi". Svyatki, Hıristiyan bayramına "bağlıydı", ancak ritüelistik yanlarını kaybetmediler.

Svyatki, yılın bir sınır dönemi olarak kabul edilirdi: Paganizmde - kış ile ilkbahar arasındaki zaman; Hristiyanlıkta - iki önemli dini bayram arasındaki zaman.

Halk bilincinde, böyle bir "ara zaman", insanların "kolyadovat" yapmasına - ritüel şarkılar, kolyadki icra ederken ziyaretler yapmasına - ve hatta fal bakmasına olanak tanırdı.

Günümüzde, bu tarihlerde kamu şenlikleri düzenlenmektedir.

14 Ocak – Eski Yeni Yıl

Gayri resmi olarak bu bayram, Yeni Yıl kutlamalarının sonunu işaret ediyor: birçok evde Noel ağaçları ve süsleri kaldırılıyor; şehirlerde şenlik ışıkları sökülüyor.

14 Ocak'la ilgili ilginç bir hikaye var.

1699'da Çar Büyük Petro, Rusya'daki kronoloji sistemini yeniden düzenledi. 1700'den itibaren, zamanın Dünya Yaratılışından (M.Ö. 5508) itibaren sayılmasını İsa'nın doğum yılıyla değiştirdi; ayrıca Yeni Yıl kutlamasını Bizans geleneğini izleyerek 1 Eylül'den 1 Ocak'a taşıdı. 1918'de ülke Jülyen takviminden Gregoryen takvimine geçti ve kronoloji 13 gün ileri alındı. Böylece, 1 Ocak'taki 'Gregoryen' Yeni Yılı'nın 19 Aralık'taki 'Jülyen' olduğu ortaya çıktı. Buna göre, 1 Ocak'taki 'Jülyen', 14 Ocak'taki 'Gregoryen'dir. Yani, Eski Yeni Yıl, Jülyen takvimine veya eski takvime göre Yeni Yıl kutlamasıdır.

Bu arada Rus Ortodoks Kilisesi, Bizans geleneğine göre kilise yılının veya Advent'in başlangıcını, Jülyen takvimine göre 1 Eylül'de (Miladi takvime göre 14 Eylül'de) kutluyor.

19 Ocak – Epifani veya İsa’nın Vaftizi

Bu Hıristiyan bayramı, İsa'nın Ürdün Nehri'nde vaftiz edilmesine adanmıştır: Bu sırada, İsa ilk kez dünyaya Kurtarıcı olarak kendini sunmuş ve Kutsal Üçlü dünya önünde belirmiştir.

Bu günde, ülke genelinde, su kütlelerinde veya nehirlerde buz delikleri açılır ve Ortodoks rahipler suyu kutsar.

İsa'nın Vaftizi suyu kutsal kabul edilir, hem bedeni hem de ruhu iyileştirebilir.

Kutsal Üçlü adına suya üç kez dalmak bir gelenektir. İnsanlar her dalmadan önce kendilerini haç işaretiyle kutsarlar.

Bu bayramın önemli bir kısmı arifesidir - Vaftiz Arifesi veya Epifani Arifesi. Bu günde, Ortodoks inananlar oruç tutar: sadece 'sochivo' (haşhaş tohumlu buğday veya pirinç tanelerinden yapılan bir oruç yemeği) yemelerine izin verilir. Epifani Arifesinde, dini ayinler düzenlenir ve kiliselerde ilk su kutsaması yapılır.

25 Ocak – Tatiana Günü

1755'te bu günde, İmparatoriçe Elizabeth Petrovna Moskova Üniversitesi'nin kurulmasına dair bir kararname imzaladı.

O zamanki Jülyen takvimine göre, bu 12 Ocak'ta, Roma'nın Aziz Tatyana'sını anma gününde gerçekleşti.

1791'de, üniversitenin müştemilatlarından birinde Aziz Tatyana'nın bir ev kilisesi ortaya çıktı.

İnsanlar onu eğitim kurumunun ve daha sonra tüm öğrencilerin koruyucu azizi olarak görmeye başladılar.

25 Ocak 2005 tarihinde Rusya Federasyonu Devlet Başkanı, 25 Ocak'ın resmen Öğrenci Günü olarak da kutlanmasına ilişkin kararnameyi imzaladı.

Zafer Bayramı eskisi gibi

 

Zafer Bayramı eskisi gibi

 

M. Hakkı Yazıcı

mhyazici@yandex.ru

 

Yürürken uzaktaki hoparlörlerden bir melodi bizim olduğumuz yere kadar ulaşıyor:

“День Победы, как он был (Den Pabedi, kak on bıl)” 

Zafer Bayramı, eskisi gibi…

Vladimir İvanoviç, kulağımıza gelen, her Zafer Bayramı’nda bütün Rusların coşkuyla söylediği “Den Pabedi- Zafer Günü” şarkısına mırıldanarak eşlik ediyor.

“Это радость (Eta radost)-
Со слезами на глазах (Sa slezami na glazah) ,-
День Победы! День Победы! (Den Pabedi! Den Pabedi!)”

Bu sevinç, mutluluk-

Gözlerde yaşlarla,-

Zafer günü! Zafer günü! 

Hem sevinç, mutluluk, hem de hüzünle söylenen bir marş.

Evet, Zafer Günü, ünlü şarkının sözlerini yazan, savaşın başından sonuna kadar ön cephede savaşan şair Vladimir Kharitonov'un dizelerindeki gibi, gözlerde yaşlarla kutlanan bir bayram.

Vladimir İvanoviç, duygulanıyor.

Gözleri buğulu, “Bizler bu Zaferin mirasçılarıyız ve hayatlarımızı Nazizmden koruyanlar sayesinde barış zamanında yaşamaktan mutluluk duyuyoruz. Bu fedakarlıkların hafızamızda yaşaması için onların hikayelerini korumak bizim elimizde,” diyor.

***

Sabahın erken saatinde kapı zili çalınınca bu defa ilk seferinde olduğu gibi bizim padiyezd (apartman girişi)’in şifresini öğrenen uyanık Özbek patates satıcısı yine kapıya dayandı diye düşünmemiştim.

Kapıda Özbek patates satıcısı yoktu. Süslenmiş püslenmiş, sadece özel günlerde, bayramlarda giydiği, temizlenmiş, ütülenmiş asker üniformasına bütün onur ve kahramanlık madalyalarını takıp takıştırmış, üst kat komşumuz Vladimir  İvanoviç yine yüzünde kocaman bir gülücükle kapının önünde dikiliyordu. 

Vladimir İvanoviç, böyle özel günlerde bel ağrılarını, yüksek tansiyonunu unuturdu. 

Senelerce önce “Yahu Valodya, sende bu üniformayı giydiğin ilk günden beri hiç mi değişiklik olmadı? Göbek, kamburluk gibi, falan… Nasıl korudun vücudunun formunu böyle? Hala sanki yeni dikilmiş gibi vücuduna oturuyor,” demiştim.

İltifatımdan hoşlanmış olmanın mutluluğuyla, “Evlat dünya hallerini biliyorsun; Hitler gibi, Mussolini gibi bir manyağın yeniden dünyayı cehenneme çevirmeyeceği ne malum? Faşistlere karşı her zaman vatan savunması için diri ve hazırlıklı olmalı,” diye cevap vermişti.

Haklıydı. Şimdi daha iyi anlıyorum.

Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın tarihi, yalnızca Sovyet askerlerinin acı yenilgileri ve büyük zaferleri açısından değil, aynı zamanda anekdotlar ve hikayeler açısından da zengin.    

Vladimir İvanoviç, merdivenlerden inerken araya küçük bir anektod sıkıştırıyor:

Büyük Vatanseverlik Savaşı’nın bütün şiddetiyle sürdüğü günlerden birinde, bir Sovyet kruvazörünün yanında, aniden eski bir ahşap denizaltı beliriyor, içinden koyun derisi paltolu yaşlı mı yaşlı bir adam çıkıyor ve komutana seslenerek soruyor:
"Oğlum, savaş hala devam ediyor mu?"
“Evet dede, ediyor.”
“Hay lanet Napolyon!”

Fıkra tarih dersi gibi.

Evet, kıssadan hisse: Ne yazık ki zaman geçiyor, ancak benzer sorunlar kılık değiştirerek yeniden karşımıza çıkıp insanlığı yoruyor.

***

Birlikte dışarı çıktık.

Ben, Moskova’nın baharını, yazını çok severim. Yaşam, sokaklarda, parklarda yeni ve cazip vaatlerle kendini gösterir. Cıvıl cıvıl olur her yer birden. Parklarda çiçekler, güzellikleriyle namlı genç kızlar, neşeli, sevinçli bir dekor oluştururlar.

Özlenen güneş kendisini gösterir, ara sıra da bulutların arkasına saklanır. Yaz başına kadar böyle…

Bazen Mayıs Bayramları serin ve yağışlı olurdu. Ancak bu yıl, birkaç gündür rüzgar, yağmur ve arkasından hafif bir yağışla "prova" yapan kar, Moskova'da sert bir "Mayıs şakası" sürprizi yapmıştı.

Hava yer yer yağışlı ve soğuktu, ama buna rağmen insanlar Zafer Günü’nü aksatmadan, aynı coşkuyla kutluyorlardı.

Vladimir İvanoviç, daha sokağa adımımızı atar atmaz yoldan geçen mahallemizin çocuklarının, genç kızlarının, delikanlılarının koşarak yanımıza gelip, sarılıp, “Spasiba dedu za pabedu!- Спаси́бо де́ду за побе́ду! (Teşekkürler dedecik zafer için!),” diyerek yanaklarından öpmelerine alışmıştı.

“Bu onur bile insanın ömrünü uzatmaya yeter,” diyordu.

***

Bu Bayram, Rusya’da herkes tarafından hatırlanıyor.

Nasıl hatırlanmasın ki savaş, milyonlarca insanın hayatını yitirmesine yol açmış, neredeyse her ailenin canını yakmıştı.

Sovyetler Birliği'nde en az 27 milyon insan öldürülmüştü (İkinci Dünya Savaşı'ndaki toplam 55 milyon ölümün neredeyse yarısı kadar) ve birçok şehir, kasaba ve köy harabeye dönmüştü.

Sadece Ruslar için değil Sovyetler Birliği’ni oluşturan bütün halklar için ve hatta bütün dünya halkları için önemli olan “Büyük Vatanseverlik Savaşı”  22 Haziran 1941'de başlamış ve 9 Mayıs 1945'e kadar sürmüştü.

Sovyetler Birliği, dört uzun yıl boyunca Alman Nazizmine karşı savaşmıştı. Ve sonunda bu zor savaştan muzaffer olarak çıkan Sovyetler Birliği olmuştu.

9 Mayıs 1945'te Moskova saatiyle sabah 2.10'da, radyo spikeri Yuri Levitan'ın gür ve ölçülü sesi şunu ilan etmişti: "Almanya tamamen mağlup edildi."

1418 günlük cehennem dönemi sona ermişti.

Nihai anlaşma Berlin'de imzalanmıştı.

***

Nasıl bizim için 30 Ağustos Zafer Bayramımız çok önemli ise Ruslar için de 9 Mayıs Zafer Günü o denli önemli.

Biz, Vladimir İvanoviç’le, senelerden beri, hemen hemen hiç aksatmadan 9 Mayıs kutlamalarına birlikte gidiyoruz.

Bu sene de Büyük Vatanseverlik Savaşı'ndaki Zaferin 79. yıldönümüne adanan geçit törenini Moskova'nın merkezinde izlemek niyetiyle yine dolaştık.

Sokaklar yine coşkulu kalabalıklarla doluydu.

Tverskaya Caddesi,  Kızıl Meydan hep bildiğimiz gibi; insanlar dans ediyor, hem sevinci, hem de hüznü bir arada yaşıyorlar.

Kutlamalar her yıl sadece Rusya’da değil, dünyanın birçok ülkesinde yapılıyor.

Ancak acıları, kaybedilenleri unutmak mümkün değildi.

Şenlik neşesi geçmişte yaşanan acıların, kaybedilenlerin anısını gölgelemiyor.