Kırkayakla bir bahar gezisi

 

M. Hakkı Yazıcı

mhyazici@yandex.ru

 

 

Moskova'da bahar hep biraz gecikir. Ama yine de güneşli ılık günler sabırla beklenir.

Bazı yıllar biraz erken, bazı yıllar biraz geç; ama heyecanla güzel, güneşli günlerin geleceğinden emin takvim yaprakları koparılır.

Çocukken evimize alınan Saatli Maarif Takviminin yapraklarını koparıp, dikkatlice okuyan babaannemden alırdım haberleri. Üçüncü cemre toprağa düştü mü, tamam. Bahar geldi demekti. Ama Rusya’da böyle değil durum.

Takvimin bazen hükmü olmuyor.

İgor’a “Bahar bazı şehirlere takvimle, bazılarına çiçeklerle geliyor,” diyorum.  “Mesela, İstanbul'a erguvanlarla, Moskova’ya leylaklarla ...” diye devam ediyorum.

İgor, uzman bir tarihçi edasıyla:“Moskova’nın simge çiçeğidir leylak; 1945’te cepheden zaferle dönen askerler, leylaklarla karşılanmış, o günden beri leylak “zafer çiçeği” olarak da anılagelir,” diye tamamlıyor.

***

Benim hiç şaşmayan bir takvimim vardır. Moskova Belediyesi’nin parklardaki fıskiyeleri, “fantan”ları açmaya karar verdiği gün bana göre baharın başladığı tarihtir. -Ki genellikle Nisan ayının sonundadır.

Güneş, bulutlarla yaka paça kavga etse de artık yüzünü daha çok gösterir; bulutların kenarından olsa da ışıklarını gönderip ısıtır ruhumuzu. Ve umut çiçekleri baş verir dallarda…

Fıskiyelerin Ekim ayında kapatılmasıysa artık sonbaharın fiilen sona ermesi, soğuk havaların gelmesi ve kışın kapıda olması demektir.

Bu, sıcak ve güneşli havalara kavuşma ve veda anlamında bir hafta önce ya da sonra da olsa pek şaşmayan bir durum.

İşte böyle, her yıl neredeyse emir-komuta zinciri içinde bir bahar gelir, bir bahar gider.

***

Gazetedeki haberi okuyunca İgor'la birlikte “Oh be, nihayet!” diye haykırdık.

Moskova’da fıskiye sezonu açılıyordu.

Dediğim gibi, Moskova'lılar için bunun anlamı büyük, zira fıskiyelerin açılması bir bakıma baharın fiilen de gelmesi demek.

Yaklaşık 500 fıskiye tüm Moskova’nın farklı köşelerinde aynı anda hizmete açılacaktı. Fıskiyeler Moskovalılara ve misafirlerine ekim ayına kadar sıcak günlerde serinleme olanağı sunacaktı.

Bahar ayları kıştan yorgun düşmüş Ruslar için zaten kısa olan yaz mevsimini güzel değerlendirmek için hayallerin kurulduğu bir zamandır aynı zamanda.

Yaz aylarında yemyeşil olan parklara gidilecek, daçada çiçekler ekilecek, domates, salatalık yetiştirilecek, bahçede ağaçların arasında kurulan hamakta bol bol uyunacak; nehirlerde, göletlerde yüzülecek, falan da filan.

Moskovalılar baharı başka bir coşkuyla karşılar.

Son kar tepecikleri taşınır, sokaklar, caddeler, parklar temizlenir. Her yer boyanır. Fundalık topraklar getirilir, çiçekler ekilir. Tomurcuklar patlar, güzellikler arz-ı endam etmeye, Nehir gemileri (reçniye tramvayçiki) Moskova Nehri’nde salınmaya başlar. Moskova'nın parkları, meydanları el ele gezen aşıklarla dolar.

Rusya başkenti, parkların kapladığı alan bakımınından dünyada 11 metropol arasında ilk sırada yer alıyor. Moskova nüfusunun yüzde 90'ının yürüyüş mesafesinde bir parka erişimi var. 

***

“Bahar, güzeldir; ancak yüreğinizde de bahar varsa daha da güzeldir,” diyorum.

İgor:

“Güneş, parkları, meydanları dolduran, açılıp saçılan genç, güzel kızların üzerine ışıklarını keyifle salar,” diye devam ediyor.

O sırada Yuliya, elindeki evrağı imzalatmak için odaya girip çıktı.

Gözünün ucuyla arkasından bakarken Serkan da lafa karışıyor:

“Evet, abi yaa! Güzel kızlar mı güneşi görünce açılıp saçılırlar, yoksa güneş mi onların güzelliklerini görünce coşup ışıklarını gönderir anlamıyorum…Belki de ikisi birden…Ama kesin olan şu ki, aralarında büyük bir aşk var,” diyor.

Orhan Veli’nin bir şiiri geliyor aklıma:

“İmkansız şey
Şiir yazmak,
Aşıksan eğer;
Ve yazmamak,
Aylardan nisansa…”

***

İgor’la bahara güzel bir giriş yapmak üzere haftasonunda Gorki Parka gidip sezonu açmaya karar verdik.

“Geçen sene şu virus belası yüzünden baharı da, yazı da doya doya yaşayamadık, bari sene acısını çıkaralım,” diyorum.

Öyle ya, bahar, umut demek değil mi zaten?

Ertesi sabah İgor oğlu Maksim’le birlikte buluşmak için sözleştiğimiz yere geldiler.

Çocuğu kış boyunca görmemiştim. Kocaman olmuştu yumurcak.

Babası gece yatmadan önce beraber parka gideceğimizi söyleyince, sevinçten havalara uçmuş. Akşamdan hazırlığını yapmış.

İgor:

“Bizim oğlan heyecandan gece doğru dürüst uyuyamamış; garip rüyalar görmüş,” dedi.

Sabah uyanır uyanmaz babasına gece gördüğü bir rüyayı anlatmış.

İgor, gülerek anlatıyor:

“Maksim, bir kırkayakla arkadaş olmuş meğer. Parkta yürüyüşe çıkmaya karar vermişler.

Oğlan acele ediyormuş:

“Hadi, çabuk ol, ben hazırım. Geç olmadan çıkalım.”

Kırkayak, tamam anlamında kafasını sallamış.

Oğlan, birazdan yine:

“Daha hazır olmadın mı? Hava birazdan kararacak!” diye üstelemiş.

Kırkayak:

“Tamam, tamam, telaş ettirme ayakkabılarımı giyiyorum. Aceleyle kırk ayağımı bir pabuca sokturacaksın,” demiş.

***

Maksim’e, “Zaten kısacık olan yazın kırkayakla arkadaşlık etmek akıllıca bir iş mi?” diye soruyorum. “O ayakkabılarını giyinceye kadar akşam olur.”

Kahkaha atıyor.

Maksim, yeşil çimenleri görünce kışa nispet edercesine ayakkabılarını çıkarıp koşturmaya başladı.

“Baba, biliyor musun, benim kırkayak arkadaşımın annesi babasına oğlanın ayakkabıları eskimiş yenilerini alalım deyince adamcağız yıkılmış,” deyip gülüyor koşarken.

Kerata, Ataol Behramoğlu’nun şiiri gibi coşmuş, sevinçle koşturuyor:

“Bu sabah mutluluğa aç pencereni
Bir güzel arın dünkü kederinden
Bahar geldi, bahar geldi güneşin doğduğu yerden
Çocuğum uzat ellerini
Şu güzelim bulut gözlü buzağıyı
Duy böyle koşturan sevinci
Dinle nasıl telaş telaş çarpıyor
Toprak ananın kalbi
Şöyle yanı başıma çimenlere uzan
Kulak ver gümbürtüsüne dünyanın
Baharın, gençliğin ve aşkın
Türküsünü söyleyelim bir ağızdan.”

Moskova’da fıskiye sezonu açılıyor

Rusya’nın başkenti Moskova’da 29 Nisan 2013 pazartesi günü, yani bugün fıskiye sezonu açılıyor.

Moskova'lılar için bunun anlamı büyük, zira fıskiyelerin açılması bir bakıma baharın fiilen de gelmesi demek. Fıskiyelerin Ekim sonunda kapatılmasıysa artık sonbaharın fiilen sona ermesi, soğuk havaların gelmesi ve kışın kapıda olması demek.

İşte böyle, neredeyse emir-komuta zinciri içinde bir bahar geliyor, bir bahar gidiyor.

Yaklaşık 500 su gösterimli fıskiye tüm Moskova’nın farklı köşelerinde aynı anda hizmete açılacak. Fıskiyeler Moskovalılara ve misafirlerine ekim ayına kadar sıcak günlerde serinleme olanağı sunacak.

Moskova’nın sayıca en büyük fıskiye oluşumu 12 fıskiyenin yer aldığı Manej Meydanı’nda bulunuyor. Su hacmi açısından en büyük fıskiyeyse aynı anda 15 bin m3 suyun bulunduğu Zafer Parkı’nda yer alıyor. 

Ayrıca, Moskova’nın en büyük fıskiyeleri arasında Çaritsino Parkı Göleti’nde yer alan müzik ve ışıklı fıskiye geliyor. Çapı 55 metre olan bu fıskiyenin farklı yükseklikteki 915 su jeti var. Bunlardan bazıları suyu 30 metre yüksekliğe kadar çıkartabiliyor. Fıskiye yaklaşık 4 bin su altı lambaları ile aydınlatılıyor. Ayrıca  müzik cihazı ile donatılırken, müziğin sesi parkın her tarafından duyuluyor.

Moskova’nın sembolü olan en eski fıskiyelerden VVTS Parkı’ndaki Halkların Dostluğu Fıskiyesi ise 30 Nisan’da açılacak.

Moskova’daki fıskiyeler daha uzun süre açık olacak

Moskova Belediye Başkan Yardımcısı ve Kent Hizmetleri Departmanı Başkanı Pyotr Biryukov Salı günü gerçekleştirilen basın toplantısında yaptığı açıklamada, başkent belediyesinin geleneği değiştirerek şehirdeki fıskiyeleri bir hafta daha geç kapatacağını açıkladı.

Moskova’daki fıskiyelerin her yıl 1 Ekim’e kadar açık olduğunu söyleyen Kent Hizmetleri Departmanı Başkanı Biryukov, ‘Ancak havanın güzel olması ve şehirdeki 300’ün üzerindeki fıskiyenin Moskovalıların sevinç kaynağı olması nedeniyle, Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin’in fıskiyelerin 8 Ekim’e kadar açık olmasını kararlaştırdığını’ söyledi. Bu yıl fıskiye sezonu 27 Nisan’da açılmıştı. Sezonun resmi açılışına Bolşoy Tiyatrosu’ndaki fıskiyeden başlanıldı ve bu tarihte Moskova’daki yaklaşık 570 adet fıskiye sularını gökyüzüne fışkırtmaya başladı. Ayrıca geleneksel olarak Rusya Sergi Merkezi’ndeki fıskiyeler 12 Nisan Kozmonotluk Günü şerefine başkentteki tüm diğer fıskiyelerden daha önce açılıyor.

Müjde!.. Bahar Moskova’ya da geliyor…

M.Hakkı Yazıcı
mhyazici@yandex.ru
Kaynak: http://www.turkrus.com/

“Havalar düzeldi, bahar geliyor!”
“Bahar rötar yaptı; yine kar ve soğuk var.”
“Bahar geldi”, “geliyor…”, “Gelecek.”
“...Ve nihayet kışa veda!”
“Biraz çekinerek de olsa herhalde bu haftayı “kışa veda haftası” ilan edebiliriz!”

***
Son bir aydır Rusya’da bu haberler, gündemin önemli bir parçası ve bu başlıklarla yayınlanıyor. Herkes umutla artık güneşin yüzünü göstermesini bekliyor.
Rusların baharın gelmesi ve güneşin doğması, hayatın yeniden başlaması olarak yorumladıkları; kışın neşeli bir şekilde uğurlanması ve baharın sevinçle karşılanması anlamına gelen Maslenitsa (Масленица) Bayramı kutlanalı çok oldu, ancak güneşli havalar hala ortada yok.
Çok çetin bir kış geçirdik. Hatırlamak bile sinirlerimizi bozmaya yetiyor. Kışın başında Rus uzmanların bin yılın en soğuk kışı yaşanacak tahminleri belki de tuttu.
Neyse gelmiş geçmiş olsun; güzel, güneşli günlerin başlamasına az kaldı.

Her ne kadar takvimlere göre bahar, Mart ayının başında başlamış olsa da Moskova’ya gerçek baharın gelmesi bence fıskiyelerin resmi açılış tarihi… Yine aynı şekilde, Moskova, fıskiyelerin resmi kapanış tarihinde de güneşli günlere veda edecek.
Rusya’da hava koşulları da sanki ülkenin ağır bürokrasisine ve katı kurallara ayak uydurmuş durumda.
Güneşli günler, “Fıskiyeler açıl!” komutuyla başlıyor, “Kapan!” komutuyla da bitiyor.
Geçen sene, Moskova Belediyesi, şehirdeki 560 fıskiyenin 9 Ekim 2010 günü itibariyle kapatıldığını ve fıskiye sezonunun açılacağı gelecek yılın, yani bu yılın 30 Nisan 2011 tarihine kadar da bu fıskiyelerin çalışmayacağını bildirmişti.
Moskova’da normal koşullarda fıskiyeler, 30 Nisan -1 Ekim tarihleri arasında çalışıyor.
Bu, sıcak ve güneşli havalara kavuşma ve veda anlamında bir hafta önce ya da sonra da olsa pek şaşmayan bir durum.

***
Yaşasın, fıskiyelerin açılmasına az kaldı!.. Moskova’nın süsü fıskiyeler açılacak, parklardaki havuzlar suyla dolacak, havuzların çevresi bayram yerine dönecek.
Muhtemelen Moskova’daki ilk fıskiye, her zaman olduğu gibi Sovyet devrinin yadigarı, VDNH’daki sergi merkezinin bahçesindeki altın sarısı “Halkların Dostluğu” havuzunda açılacak.
Moskova, baharı başka bir coşkuyla karşılar. Son kar tepecikleri taşınır, sokaklar, caddeler, parklar temizlenir. Her yer boyanır. Fundalık topraklar getirilir, çiçekler ekilir. Tomurcuklar patlar, güzellikler arz-ı endam etmeye, Nehir gemileri (reçniye tramvayçiki) Moskova Nehri’nde salınmaya başlar. Moskova'nın parkları, meydanları el ele gezen aşıklarla dolar.
Bahar, güzeldir; ancak yüreğinizde de bahar varsa daha da güzeldir.

Güneş, parkları, meydanları dolduran, açılıp saçılan genç, güzel kızların üzerine ışıklarını keyifle salar. Güzel kızlar mı güneşi görünce açılıp saçılırlar, yoksa güneş mi onların güzelliklerini görünce coşup ışıklarını gönderir bilinmez…Belki de ikisi birden…Ama kesin olan şu ki, aralarında büyük bir aşk var.

***
Moskova’da şu sıralar bir faaliyet, bir faaliyet var ki hiç sormayın.
Bu tatlı telaşın bir başka sebebi de yaklaşan 1 Mayıs ve Sovyetlerin Nazileri tuşa getirdiği tarihin anısına kutlanan 9 Mayıs Pabeda (Zafer) Bayramı…
Bu iki bayram da Rusya’da her zaman coşkuyla kutlanıyor. Moskova, her sene bu bayramlara gelinlik bir kız gibi hazırlanır.
Ve tabii ki daça mevsimi başlayacak. Hafta sonları Moskovalıların büyük bir çoğunluğu, kahredici araç trafiğine rağmen, iş ve yaşam yorgunluğundan kaçıp, çevre bölgelerdeki daçalarına sığınacaklar. Korumalı mekanlarda, garajlarda bütün bir kışı saklanarak geçiren çiçekler, daçaların bahçelerindeki eski yerlerine yeniden kavuşacaklar.

***
Ancak dikkat, önümüzde uzun güneşli günler var diye sakın rehavete kapılmayın! Moskova’da yaşayanlara tavsiyemiz ciddi bir plan yapıp önümüzdeki birkaç ayı iyi değerlendirmeleri, güzel havalardan istifade her fırsatta kendilerini Moskova’nın güzelim parklarına atmaları… Yoksa kış kapıya dayanınca çok pişman olursunuz.
Kış aylarında karlı, bembeyaz, pamuklarla kaplanmış bir masal şehri görüntüsündeki Moskova, bahar ve yaz aylarında yemyeşil, bağı, bahçesi, parkı, suyu bol bir şehirdir. Gez gez bitmez.
Bir haftasonu Kolomenskoye Parkı’na, sonraki hafta sonu Sokolniki Parkı’na, daha sonraki hafta VDNH’ya….Ve devamla her hafta sonu sırayla Botaniçeskiy Sad’a, Neskuçnıy Sad’a, Lujniki’ye,… Gorki Park(Park Kulturi), ,Kuskova, Vorobyevi Gorı (Lenin Tepesi), Tsaritsino, Heykel Parkı ve İzmailova Parkı’na …Yoğun bir tempoyla her hafta bir yere gitmeye çalışsanız da yine de gidemediğiniz pek çok yer olacak; bir de bakacaksınız ki kış yeniden gelmiş.
Zira Moskovalıların dediği gibi, “Moskova'da. Kelebek ömürlü, kısacık bir yaz var. 'Moskova'da kış dokuz ay sürer, üç ay da yazı beklemekle geçer…Kemiksiz en fazla iki ay süren bu güzel zamanların tadını çıkarmak lazım.”

Fıskiyelere veda zamanı

Moskova’ya ayrı ve güzel bir görünüm veren fıskiyeler, havanın soğuması ve sıcaklığın gece ve sabah saatlerinde eksilere düşmesiyle belediyenin aldığı karar gereği kapatıldı. Fıskiyelerin çalışmalarına önümüzdeki yılın ilkbaharına kadar ara verildi.

Konu ile ilgili bir açıklama yapan Moskova Belediye Başkan Yardımcılığını geçici olarak üstlenen Petr Biryukov, şehirdeki 560 fiskiyenin 9 ekim cumartesi günü itibariyle kapatıldığı ve fiskiye sezonunun açılacağı önümüzdeki yılın 30 nisan tarihine kadar bu fiskiyelerin çalışmayacağını belirtti.

Moskova’da normal şartlar altında fıskiyeler 30 nisan-1 ekim tarihinde çalışıyor. Ancak bu yıl havanın iyi olması sebebiyle fıskiyelerin çalışması yaklaşık bir hafta uzatılmış oldu.

Kaynak : http://www.gazetem.ru/

Moskova'daki fiskiyeler

Moskova’da aşırı sıcakların hüküm sürmeye başlaması ve dayanılmaz bir hal almasıyla beraber insanlar parklardaki fiskiyelere girmeye ve fiskiyelerin içinde suda yüzüp serinlemeye başladılar. Bazı yerlerde ise fiskiyeler, dilenciler için yıkanma yeri haline dönüştü.

Öte yandan, Moskova sağlık müfettişi doktor Ekaterina Zavgorodnaya tarafından fiskiyede yüzenler veya oradaki suya girip serinlemek isteyenler için bir uyarı geldi. Şehirdeki fiskiyelere önce sabah erken saatlerde dilenciler girip orada yıkandıkları, daha sonra köpeklerin girdiği, bütün bunlardan sonra o suya girip serinlemek isteyen çocuk ve gençlerin ise hastalık kapmakla yüz yüze kaldıkları belirtildi. Özellikle fiskiyelerdeki suya girenlerde deri hastalığı başta olmak üzere, bağırsak enfeksiyonu ve sarılık gibi hastalıkların görülebileceğinin altı çizilerek buralara girilmemesi ve sağlık açısından tehlikeli olduğu uyarısı yapıldı.

Bu arada, Moskova’daki fiskiyelere halk ‘’dilek’’ diye demir paralar da atmaya başladılar. Moskova Emniyet Müdürlüğü tarafından ise, fiskiyelerle ilgili çeşitli cezalar konuldu. Fiskiyeye girip para toplamanın cezası 800 ruble, fiskiyede sarhoş olarak yüzme, oraya köpeği sokma veya çöp atmanın cezası 2 bin 500 ruble olarak belirlendi. Bununla beraber, fiskiyede el, yüz veya ayak yıkama veyahut ayakları fiskiyeye sokmanın cezai bir durum oluşturmadığı belirtildi.

Kaynak: http://www.gazetem.ru/tur/news/Yerel?id=2875

Moskova'da Fıskiyeler açılıyor

Moskova’da ısınan havalar bir anda bahar sıcaklığını içimize de yerleştirdi.
İşte bu ortamı daha da keyifli kılacak “geleneksel adım” bugün atılıyor.
Moskova’da ilk fiskiye bugün açılıyor. Baharın müjdesici olan “ilk havuz fıskiyesini açma” töreni yapılacak.
Moskova’daki ilk fiskiye her zaman olduğu gibi Sovyet devrinin yadigarı, VDNH’daki sergi merkezinin bahçesindeki altın sarısı “Halkların Dostluğu” havuzunda açılıyor!
Geleneksel olarak havuzlar, SSCB devrinden kalan Kozmonotlar Günü-Dünya Havacılık ve Uzaycılık Günü olan 12 Nisan’da açılmaya başlanıyor.
Parktaki fiskiyenin açılışı yapılırken, bu fiskiye özel olarak suyla dolduruluyor.
Büyük fiskiyedeki suyun hacminin 1 000 m3 olduğu belirtiliyor. Buradaki fiskiyenin 1 ağustos 1954 yılından bu yana Moskovalılara hizmet verdiği vurgulanıyor.
46 yıllık gelenek uyarınca VVTs’deki bu havuzda 14 fıskiye birden açılacak ve ardı sıra da Moskova’nın diğer parklarındaki havuzlar dolmaya başlayacak.
Moskova’daki diğer fiskiyeler de 2 hafta sonra açılacak. Moskova’da genellikle nisan sonu tüm fiskiyeler açılırken, bu sene 26 nisanda tamamının açılması bekleniyor. Geçen sene ise tüm Moskova’daki fiskiyelerin açılışı 30 nisan tarihinde yapılmıştı.
Ayrıca, Moskova’nın birkaç bölgesinde müzik eşliğinde çalışan ve su fışkırtan fiskiyeler de bulunuyor.

Kaynak : http://www.moskovalife.com/ , http://www.gazetem.ru/