Rus gazeteleri ve TV kanalları

Günümüzde bilgilenme ve haber alma kaynakları da, tercihleri de teknolojinin gelişmesiyle, internetin yaşamımıza iyiden iyiye girmesiyle hem çok değişti, hem de çeşitlendi.

Ancak buna rağmen gazetelerin ve televizyonların önemi hala devam ediyor.

Peki, Rusya’da haber almak için hangi kaynaklar daha çok tercih ediliyor?

2022 istatistiklerine göre Ruslar’ın çoğunun (%69) birincil haber kaynağı, televizyon. İkinci sırada ise internet var (%39).

 

Rus TV kanalları

Reyting oranlarına göre Rus TV kanallarının sıralaması ise şöyle:

Rossiya 1 (Россия 1): Rusya’nın en çok izlenen Rossiya 1 kanalı. Hemen her konuda yayın yapıyor.

Kanal 1 (Первый канал): Rusya’nın diğer bir eski ve çok izlenen kanalı. Kanal 1, eskiden Rusya Devlet Televizyonu olarak biliniyordu.

NTV (HTB): Rusya’nın en popüler üçüncü kanalı olan NTV. Siyasetin yanı sıra toplumsal konularda da farklı, ilgi çekici yayınlarıyla Rusya’da çok izlenen bir kanal.

Telekanal Zvezda (Телеканал “Звезда”): Kızıl yıldızı simgeleyen “Zvezda” isminden de anlaşılabileceği gibi bu kanal doğrudan Rusya Savunma Bakanlığı’na bağlı. Milli ve tarihi filmler ve diziler de yayımlıyor.

Rossiya 24 (Россия 24): 24 saat yayın yapan bir haber kanalı. Rusya Devlet Televizyon ve Radyo Kurumu’na ait. Spor, hava durumu ve iş dünyası gibi alanların yanı sıra Rusya içindeki yerel haberlere odaklanıyor.

RBK TV (РБК): Rusya’nın ekonomi kanalı olarak biliniyor.

.

Rus haber ajansları

TASS (Информационное агентство России): Doğrudan hükûmete bağlı olan Rusya Haber Ajansı (TASS), dünyanın en büyük haber ajanslarından biri. Birçok ülkede bürosu var ve İngilizce dâhil çeşitli dillerde yayın yapıyor. 1904 yılında Rus İmparatorluğu tarafından kurulan ajans, Sovyet döneminde de önemli bir kurumdu.

RIA Novosti (РИА Новости): TASS ile benzerlik gösteren bir diğer devlet haber ajansı olan RIA Novosti, 1941’de kurulmuştu. Rusya içindeki gelişmeleri, resmi ajans perspektifinden takip etmek isteyenler için başlıca kaynaklardan.

Sputnik: Rusya’nın dünyadaki en popüler medya kanalı. Rus devletinin 2014’te kurduğu Sputnik; farklı mecralarda, İngilizce ve Türkçe dâhil birçok dilde hizmet veriyor.

RT (Russia Today): Sputnik ile benzerlik gösteren RT (eskiden Russia Today), Moskova’nın uluslararası arenaya yönelik bir başka medya kuruluşu. RIA Novosti’nin kurduğu bu kanal, 5 dilde yayın yapıyor. Genel amacı Rusya’yı dış dünyada anlatmak ve temsil etmek.

 

Rus gazeteleri

Tüm dünyada olduğu gibi Rusya’da da gazete; televizyon ve internete kıyasla eskisi kadar yüksek bir erişime sahip değil.

Birçok gazetenin kendi internet sitesi ve Telegram ile VK gibi platformlarda sayfaları bulunuyor. Buna rağmen yazılı basın tamamen bitmedi. 2021 verilerine göre Rusya’da 40 binden fazla kayıtlı yazılı basın kuruluşu var.

Rossiyskaya Gazeta (Российская газета): Rusya devletinin resmî gazetesi olan bu günlük yayında; resmi kararnameler, devlet kurumlarının açıklamaları ve belgeleri, yeni onaylanan yasaların ilan edilmesi, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve hükûmet duyuruları vb. yayımlanıyor. Gazete ayrıca politika, kültür ve iş konularını da kapsıyor.

Kommersant (Коммерсантъ): Rusya’daki tanınmış ekonomi - iş dünyası gazetelerinden biri olan Kommersant, Rusya’daki nitelikli gazetelerden biri sayılıyor. 2021 yılında günlük tirajı yaklaşık 120 bin idi.

Moskovskiy Komsomolets (Московский комсомолец): 1919’da kurulan gazete, bir zamanlar Komünist Gençlik Grubu’nun resmi gazetesiydi. İdeolojisiyle uyumlu olarak, piyasadaki en uygun fiyatlı gazete olarak biliniyor. Günlük tirajının 400 binden fazla olduğu tahmin ediliyor.

Argumenti i Fakti (Аргументы и факты): Geçmişte haftalık yayın yapan ve yaklaşık 3 milyonluk tirajı ile Avrupa’nın en büyük gazetelerinden biri olan gazete 1978’den beri yayımlanıyor. Sayfalarında çeşitli bölgesel, uluslararası ve güncel konular ele alınıyor. 2014 yılında Moskova Belediyesi tarafından satın alındı.

Komsomolskaya Pravda (Комсомольская правда): Sovyetler Birliği dönemindeki Komünist Partisi’nin gençlik organizasyonu olan Komsomol’un eski yayın organı. Şu anda Rusya’nın en büyük tabloid formatındaki gazetelerinden biri olarak günlük yaklaşık 600.000 tiraja sahip. Gazprom ile bağlantılı Media Partner’a ait.

İzvestia (Известия): Sovyetler Birliği’nin resmi gazetesi olarak 1917’de kurulan prestijli gazete İzvestia, uzun yıllar Rusya’da saygı gören bir yayın oldu. Günümüzde de en popüler gazetelerden biri olarak yayın hayatını sürdürüyor.

Tarih oldu: Krokodil'in 100. yaşı gıyabında kutlandı

 

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Sovyetler Birliği'nin en uzun soluklu mizah dergilerinden Krokodil tam yüz yıl önce haziran başında çıkan ilk sayısıyla yayın hayatına "Merhaba" demişti. Çalkantılı bir dönemde hiciv ihtiyacına cevap vermek için kurulan dergi hızla milyonların sevgilisi olmuş, ardından ünü Sovyetler Birliği sınırlarını aşmıştı.

3 Haziran 1922'de İşçi Gazetesi'nin (Raboçaya Gazeta) haftalık eki olarak yayınlanmaya başlayan derginin başlangıçta bir adı bile yoktu. Krokodil, yani Timsah ismini, Sovyet şairi Demyan Bednıy'nın derginin ilk sayısı için yazdığı Krasnıy Krokodil (Kızıl Timsah) şiirinden aldı.

Krokodil'in amacı, kitlesel açlıkla sona eren Savaş Komünizmi'nin ardından istemeye istemeye kabul edilen liberal Yeni Ekonomik Politika (NEP) döneminde, "kapitalizmin artıklarının hortlayıp dirilmemesi" olarak konmuştu.

Dergi o kadar popüler oldu ki 1922 yılı bitmeden tirajı 150 bine ulaştı. 10 yıl sonra ise tiraj 500 bine yükselecekti.

Devlet destekli kurulan bir dergi olmasına rağmen Krokodil'in başı Sovyet iktidarıyla dertten hiç kurtulmadı. 1938'de efsanevi yayın yönetmeni Mihail Koltsov kurşuna dizildi. 1948'de, 1951'de üst makamların yoğun eleştirilerine ve uyarılarına maruz kaldı.

Krokodil'in tam anlamıyla serpilip geliştiği dönem, Rusya'da Ottepel olarak bilinen kısmi özgürleşme dönemi oldu. Kruşçev iktidarında derginin tirajı 6,5 milyon gibi inanılmaz bir rakama ulaştı.

Bu efsanevi derginin sonunu ise Sovyetler Birliği'nin yıkılması hazırladı. Zamanla birlikte okur ve mizah da değişti. Ve Krokodil 2000 yılında son nefesini verdi.

Sergey Mostovşikov ve sonradan Nobel Barış Ödülü'ne layık görülecek olan Dmitri Muratov gibi yeni kuşak gazeteciler dergiyi diriltmeye uğraştılarsa da bu çabalar sonuç vermedi. Krokodil, tarihin raflarında yerini aldı.

'Kızıl' Pravda 'yandaş' Pravda'ya karşı

Kaynak: https://medyagunlugu.com/

 

Rusya ile ilgili konularda çoğunlukla bilgi sahibi olmayan, araştırmaya da gerek duymayan Türk medyasının kafasının en çok karıştığı konulardan biri de Pravda gazetesi. 

Rusya'da şu anda aynı adı taşıyan birden fazla gazete bulunduğu bilmeyen medya kuruluşları ve kimi zaman da gazeteciler bunları birbirine karıştırıyor. 

Bütün dünyada bilinen Pravda (kelime anlamı gerçek) gazetesi, daha önce aynı isimde yayınlar olsa da ilk olarak Karl Marx'ın doğum günü olan 5 Mayıs 1912 tarihinde yayınlandı. 1917 Devrimin önderi Vladimir Lenin'in girişimiyle kurulan Pravda'nın yayınlanabilmesi için işçilerden bağış toplandı. Gazete 3 Mart 1918 tarihinden itibaren Sovyet Komünist Partisi'nin yayın organına dönüştü. Tirajı 11 milyona kadar ulaşan Pravda'nın dışında en çok okunan gazetelerin başında parlamentonun yayın organı olan İzvestiya (kelime anlamı haber) geliyordu. İki gazete de esas olarak propagandaya dönük olduğu için “İzvestiya'da gerçek, Pravda'da haber yok” Sovyet döneminde yaygın olan popüler bir şakaydı. 

19 Ağustos 1991 tarihindeki darbe girişimini desteklediği gerekçesiyle gazete iki gün sonra kapatıldı. Aynı yılın eylül ayında çıkmasına izin verildi ancak bu kez sendikalar tarafından basıldı. 

1992-1996 yılları arasında gazete Yunan iş adamı Yannis Yannikos tarafından finanse edildi. 1996 yılında çıkan bir anlaşmazlık sonucu gazetenin yönetimi yeniden Komünist Parti'ye geçti, eski Pravda'dan ayrılanlar ise internet gazetesi Pravda.ru'yu kurdu. İki ayrı yayının aynı adı kullanması dava konusu oldu ancak mahkeme iki gazetenin de Pravda adıyla yayınlanmasına izin verdi. 

Şu anda 100 bin tiraja sahip olan basılı Pravda Rusya Komünist Partisi Merkez Komitesi'nin organı olarak haftada üç gün yayınlanıyor, internet adresi gazeta-pravda.ru. 

Yüksek sesle olmasa da daha çok iktidar yanlısı ve milliyetçi bir çizgi izleyen, sık sık sansasyonel haberlere de yer veren site Pravda'nın adresi ise Pravda.ru. “Pravda online” olarak bilinen internet gazetesi Rusça dışında İngilizce, Fransızca ve Portekizce dillerinde de yayınlanıyor. 

Türk medyasında Pravda.ru'da çıkan haberler genellikle Komünist Parti'ye bağlı olan ve “Kızıl Pravda” diye de bilinen gazete tarafından yayınlanmış gibi veriliyor. Ana muhalefetteki Komünist Parti'nin de aslında Kremlin'in sessiz bir destekçisi olması ise işin ironik yanı.