Bir Türk, bir Fransız ve bir Rus

Cenk Başlamış

Kaynak: https://medyagunlugu.com/

 

Yazının başlığı biraz fıkra gibi oldu ama okuyacaklarınız zaten fıkra gibi, sadece komik değil, fazlasıyla trajik…

Bundan neredeyse 30 yıl önce iki büyük Türk şirketi Rusya’nın hızla büyüyen perakende pazarına girmeye karar verdi.

O günlerde Moskova’da bugünkü anlamıyla market bulmak kolay değildi. Bakkaldan biraz hallice dükkânlara “süpermarket” deniliyordu ama Batı’daki dev hipermarketlerin Rusya’da henüz pek örneği yoktu.

Türkler işte tam bu dönemde geldi.

Hem de öyle böyle değil…

Moskova’nın lüks semtlerinden birinde dev bir alışveriş merkezi kurdular, içine de kocaman bir hipermarket yerleştirdiler; adını Ramstore koydular.

Açılış günü Moskovalılar kapılarda kuyruk oluşturdu.

Reyonlar, alışveriş arabaları, çeşit çeşit ürünler, Batı tarzı market düzeni…

Ruslar için yeni bir dönem başlıyordu.

Türkler kararlı ve planlı gidiyordu.

Moskova’da birbiri ardına alışveriş merkezleri ve hipermarketler açıldı. Ardından Moskova dışına çıkıldı.

Ramstore kısa sürede Rusya’da tanınan bir marka haline geldi.

Moskova’da yaşayan Türk vatandaşları da bundan gurur duyuyordu.

Markete gittiklerinde çürük bir meyve görseler altlara saklıyor, eğri duran rafları düzeltiyor, yere düşen ürünleri kaldırıyorlardı.

Rus arkadaşlarına da göğüslerini kabartarak, “Burası Türklerin” diyorlardı.

Türklerin Rusya’daki başarısının simgelerinden biri olmuştu Ramstore.

Ama Rusya hızla büyüyen bir pazardı.

Ve Türklerin keşfettiği bu büyük pastada başkalarının da gözü vardı.

 

Fransızlar geliyor

2002 yılında piyasaya yeni bir oyuncu girdi.

Fransız Auchan.

Rusların Fransızca “Auchan” kelimesini telaffuz etmekte zorlanacağını bilen şirket adını “Aşan” olarak değiştirmekte beis görmedi; öyle ya, kaz gelecekten yerden tavuk esirgenmezdi.

Türklerin marketleriyle karşılaştırıldığında Auchan’ın mağazaları pek gösterişli değildi.

Ama başka bir avantajları vardı: Fiyat.

Bazı ürünlerde Ramstore’a göre yüzde 50-70’e varan fiyat farkları oluşuyordu.

Rus tüketicisinin tercihi de yavaş yavaş değişmeye başladı.

Üstelik başlangıçta Ramstore’dan alışveriş yapmayı gurur meselesi haline getiren Moskova’daki Türkler bile Auchan’a gitmeye başladı.

O günlerde bir Türk gazeteci, Ramstore’un başındaki üst düzey yöneticilerden birini Fransız şirketinin yarattığı tehlikeye karşı uyardı.

Aldığı cevap aşağı yukarı şuydu:

“Biz kiiiiimmm onlar kiiiim, bizimle baş edemezler!”

Gerekçesi de basitti:

“Biz daha kaliteli ürün satıyoruz.”

Ama pazarın başka kuralları vardı.

Rus tüketicisi kalite kadar fiyata da bakıyordu.

 

Küçük balık büyük balığı yiyor

Sonrası Türk perakendeciliği açısından hiç de parlak olmadı.

2007 yılında Koç Grubu, Rusya’daki ortak girişim Ramenka’daki yüzde 50 hissesini 542,5 milyon dolara Enka’ya sattı.

Bunun ardından Enka’nın elindeki Ramstore hipermarketlerinin işletme haklarının önemli bölümü Fransız Auchan’a geçti. Anlaşmanın toplam bedeli 181 milyon euroydu.

Rusya’ya daha sonra gelen Fransızlar, Rusya’ya ilk giren Türklerin kurduğu sistemin önemli bölümünü satın almıştı.

Bir zamanlar “küçük balık” olarak görülen Auchan, “büyük balık” olarak görülen Ramstore’u yutmuştu.

Enka daha sonra perakende sektöründen tamamen çıktı ve gayrimenkul alanına yöneldi. Ramstore mağazalarının önemli bölümü de zaman içinde başka markalara dönüştürüldü.

Öykü burada bitmişti. En azından biz öyle sanıyorduk ama…

 

21 yıl sonra

Çünkü geçen hafta çok ilginç bir şey oldu.

Ramstore’u piyasadan silen Auchan, bu kez Rusya’da kendisi devlet müdahalesiyle karşı karşıya kaldı.

Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 17 Eylül’de imzaladığı kararnameyle Auchan’ın Rusya’daki şirketi geçici yönetim kapsamına alındı, yani kayyım atandı.

Böylece bir zamanlar Türk şirketlerinin karşısına çıkıp onları birkaç yıl içinde piyasadan silen Fransız şirketi, şimdi Rus devletinin kontrolüne girmiş oldu.

Gerçi bu işlem Auchan’ın Rusya’daki varlıklarının mülkiyetinin resmen Rus devletine geçtiği anlamına gelmiyor. Şimdilik yapılan, şirketin geçici yönetime alınması, mağazalar çalışmaya devam ediyor.

İşin bir başka ilginç tarafı daha var:

2022’de Ukrayna savaşı başladıktan sonra birçok Batılı şirket Rusya’dan ayrılırken Auchan kalmayı tercih etmişti.

Bugün Rusya’da yaklaşık 230 mağazası ve 24 binden fazla çalışanı var.

2026’nın ilk yarısındaki satışları da 127 milyar ruble (yaklaşık 75.5 milyar lira) düzeyinde.

Bir zamanlar Rusya’da Türklerin önüne geçerek onların kurduğu pazarı ele geçiren Auchan, bugün yüreği ağzında Moskova’nın nihai kararını bekliyor.