"Moskova'da her şey var, tek bir 'barlar sokağı' bile yok"

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Analistlere göre Moskova'da dünyanın ünlü eğlence caddelerine benzer tek bir bar bölgesi oluşmadı. Danışmanlık şirketi CORE.XP'nin verilerine göre şehirde yaklaşık 650 bar ve pub faaliyet gösteriyor. Bunların yaklaşık yüzde 60'ı Sadovoye Koltso'nun içinde, yüzde 8'i ise Sadovoye Koltso ile Üçüncü Çevre Yolu arasında yer alıyor. Bar ve pubların toplam yeme-içme işletmeleri içindeki payı ise yalnızca yüzde 3,6 seviyesinde bulunuyor.

En fazla barın bulunduğu caddeler Pyatnitskaya, Pokrovka ve Tverskaya olsa da, bu caddelerin her biri şehirdeki toplam barların yalnızca yaklaşık yüzde 2,5'ine ev sahipliği yapıyor. Onları Maroseyka, Sretenka ve Myasnitskaya izliyor. Moskova'nın önde gelen 12 ticaret caddesi birlikte şehirdeki barların sadece yüzde 12'sini barındırıyor.

CORE.XP verilerine göre Tverskaya ve Pokrovka'da 16'şar bar bulunurken, Sretenka'da 9, Myasnitskaya'da 8, Petrovka'da 7, Kuznetskiy Most'ta 6, Novıy Arbat'ta ise 5 bar faaliyet gösteriyor.

Uzmanlar, Petrovka ve Kuznetskiy Most gibi pahalı bölgelerde ancak güçlü konseptlere sahip işletmelerin ayakta kalabildiğini belirtiyor. 2026'nın ilk yarısında Moskova'nın ana ticaret caddelerinde 90 yeni yeme-içme işletmesi açılırken, 115'i faaliyetini sonlandırdı. En yüksek değişim ise bar ve pub kategorisinde yaşandı.

Karikatür: V. Kosmylin

 

- Tadım yapmadan önce her seferinde böyle vedalaşırlar.

Sanatçı V. Kosmylin.

Karikatür: V. Şkarban

 

 - Sadece köpeğim Juçki'nin yardımıyla evimi bulabiliyorum.

Sanatçı V. Şkarban

 

Malum Sovyetler Birliği döneminde navigatör yoktu. Bu adamcağız da avludaki görevliye birbirine benzeyen sokaklar, blok apartman irileri arasında ancak köpeğinin yardımıyla evinin yolunu bulabildiğinden dert yanıyor.

Tolstoy’un başlattığı modalar

Kaynak: https://medyagunlugu.com/

 

Büyük Rus yazar Lev Tolstoy’un en önemli özelliklerinden birisi zamanının akımları ve modaları üzerinde belirleyici etkide bulunması.

Örneğin, ülkemizde yeni yeni taraftar bulmaya başlayan vejetaryen ve vegan beslenme akımlarının Rusya’da yayılmasında Tolstoy’un oynadığı rol büyük. Yazarın 1893’te kaleme aldığı İlk Adım (Pervaya Stupen) konunun meraklıları tarafından bugün bile okunan bir yapıt.

“Normcore” giyinmek: Tolstoy giyim kuşamda da ait olduğu toprak sahibi sınıfının geleneklerine sırt çevirmiş bir isim. Bugün uzun kollu köylü gömleğinin Rusçada ve pek çok Batı dilinde “tolstofka” olarak bilinmesi, yazarın bu alanda da dönemine damga vurmayı başarmasının göstergelerinden biri.

Bisiklet ve egzersiz: Tolstoy’un az bilinen yönlerinden biri tam bir bisiklet tutkunu olması. Bisikleti hâlâ Moskova’daki müzesinde sergileniyor.

Modern cihazlara duyduğu ilgi: Tolstoy yaşadığı dönemde yeni yeni ortaya çıkan ses kayıt cihazlarına kayıtsız kalmayan bir sanatçı. Farklı dillerde yaptığı kayıtlar bugün Youtube üzerinden ulaşılabilir durumda.

Alternatif eğitimi teşvik etmesi: Tolstoy’un 1859’da Yasnaya Polyana’da köylü çocukları için açtığı okul, biyografisinin nispeten iyi bilinen yönlerinden. Yazarın alternatif eğitim metotları üzerine kafa yorması kendinden sonra gelenler üzerinde de etkide bulunmuşa benziyor. Bizde bunun en iyi örneği Aziz Nesin’in Çatalca’da kurduğu çocuk vakfı.

Atölyeler: Tolstoy aile üyeleri ve yakın çevresinin katılımıyla “yazarlık atölyeleri” düzenlemeyi severdi. Yazar bu bakımdan da çağının öncülerinden.

Hedef gözeten hayırseverlik: Tolstoy sadaka dağıtmayı sevmemekle birlikte, yoksulluk sorunun kaynağına inip çözüm üretme yönünde çaba harcamayı tercih ederdi. Yoksul kimselerin sobalarını ya da çatılarını tamir etmek, hasada yardımcı olmak bu çabalara örnek.

Kitap değişimi: 1910 yılında Tolstoy’un şahsi kütüphanesinde 22 bin dergi ve cilt mevcuttu. Şahsi mülkiyete karşı olan yazar ziyaretçilerinin istedikleri kitapları yanlarında götürmelerine izin verirdi.

Selfie merakı: Pek çok fotoğraf makinesine sahip olan Tolstoy 1862’de bir selfie çekmişti.

Downshifting: Günümüzde downshifting olarak bilinen mevcut yaşam kalitesi standartlarından vazgeçme akımının öncülerinden biri de Lev Tolstoy.

 

(TürkRus.Com)

Ruslar için vatan kavramı: "En çok ev ve aileyle ilişkili"

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Rusya’da yapılan bir araştırmaya göre vatandaşların büyük bölümü için vatan kavramı siyasi değil, daha çok kişisel ve duygusal anlam taşıyor. VTsIOM araştırmasına göre katılımcıların yüzde 56’sı vatanı "doğup büyüdükleri yer, ev, ülke veya memleket" olarak tanımlıyor. 

Katılımcıların yüzde 35’i vatanı aile ve nesiller arasındaki bağ ile ilişkilendirdi. Bu grupta yakınlar, çocuklar, ebeveynler, arkadaşlar ve sevdiklerinin yaşadığı yer gibi cevaplar öne çıktı. Yanıtların yüzde 23’ü ise değerlerle bağlantılı oldu: ülkeyle gurur duyma, sevgi, güven, saygı ve hayatın anlamı gibi kavramlar belirtildi. 

Daha az dile getirilen unsurlar arasında halk, tarih ve kültür yer aldı. Bu kategoriler cevapların yüzde 5’ini oluştururken, doğa yüzde 3 oranında belirtildi.

Rusya denildiğinde ise katılımcıların en sık verdiği cevaplar üç başlık altında toplandı: vatan (yüzde 25), ulusal gurur ve büyüklük (her biri yüzde 23). Bunları doğa (yüzde 8), devlet sembolleri (yüzde 6), halk (yüzde 5), tarih ve kültür (yüzde 4) takip etti.

Sosyologlara göre nesiller arasında da belirgin farklar var. Genç Ruslar ülkelerini daha çok somut kavramlarla  (ev, mekan, doğa ve semboller üzerinden) tanımlıyor. Daha yaşlı kuşaklar ise vatanı daha çok gurur, tarihsel bağ ve vatanseverlik gibi değerlerle açıklıyor.

Uzmanlar, Rus toplumunda vatan algısının öncelikle kişisel aidiyet ve duygusal bağ üzerine kurulduğunu belirtiyor. Yaş ilerledikçe insanların somut imgelerden uzaklaşıp tarih, toplum ve ortak kimlik gibi daha geniş kavramlara yöneldiği ifade ediliyor.

Rusçada en çok eş anlamlısı olan kelime

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Rusya'da yapılan bir dil araştırmasına göre, Rusçada en fazla eş anlamlı kelimeye sahip sözcük "oçen" (çok) oldu. Puşkin Enstitüsü uzmanlarına göre bu zarfın yaklaşık 100 farklı eş anlamlı kullanım şekli bulunuyor.

Uzmanlar, "çok" anlamını veren kelimelerin resmi, edebi, günlük konuşma dili ve halk ağzı gibi farklı üsluplarda kullanıldığını belirtiyor. Tarafsız ve yazı diline ait örnekler arasında "vesma" (oldukça), "krayne" (son derece) ve "çrezvıçayno" (olağanüstü derecede) yer alırken, konuşma dilinde "jutko", "çertovski" ve "straşno" gibi ifadeler aynı anlamda kullanılabiliyor.

Bunun yanı sıra halk diline ait "dyuje", "straşt kak" ve "oçenno" gibi sözcükler ile eski Rusçadan günümüze ulaşan "zelo" ve "velmi" gibi kelimeler de aynı anlam grubunda bulunuyor.

Dilbilimcilere göre bu zenginlik, insanların yalnızca bir özelliğin derecesini değil, aynı zamanda duygularını ve anlatım tarzlarını da yansıtma ihtiyacından kaynaklanıyor. Örneğin "çok yoruldum", "fena halde yoruldum", "ölümüne yoruldum" ve "köpek gibi yoruldum" ifadeleri benzer anlam taşısa da farklı duygusal tonlar içeriyor.

Uzmanlar ayrıca her eş anlamlının her durumda birbirinin yerine kullanılamayacağını vurguluyor. Bazı ifadeler yalnızca sıfatlarla, bazıları ise fiillerle birlikte kullanılabiliyor. Bu nedenle Rusçada doğru kelime seçimi yalnızca anlamı değil, dil bilgisi kurallarını ve anlatımın üslubunu da dikkate almayı gerektiriyor.

"Elmas Kol" filmi nerede çekildi ve bu yerler yıllar sonra nasıl görünüyor?

Kaynak: https://dzen.ru/

 

"Бриллиантовая рука"(Elmas Kol) filmi, Leonid Gaidai'nin ünlü başyapıtı olup, tüm zamanların en çok satan Sovyet filmleri arasında gururla üçüncü sırada yer almaktadır.

Kimileri "Tsigel-tsigel-ay-lyu-lyu" repliğini, kimileri "Kahretsin!" repliğini, kimileri de sedef düğmeli kürk mantoyu hatırlamaktadır.

Peki tüm bunlar nerede çekildi?

Senya Gorbunkov nerede yürüdü, Gesha takım elbiseyle nerede koştu, haleli çocuk su üzerinde nerede yürüdü? "Elmas Kol" filminin çekim yerleri hakkında bilgi edinmenizi öneririm. İlginç olacaktır.

Moskova ve Mosfilm pavyonları

Filmin olay örgüsünün bir kısmı yurt dışında geçse de, büyük bir kısmı SSCB içinde çekilmiştir. Moskova'da Mosfilm stüdyoları, Gorki Parkı ve hatta Komsomolsky Prospekt üzerindeki bir alışveriş merkezi kullanılmıştır.

Senya, sedef düğmeli bir kürk manto aradığı yer bu mağazaydı. Gorki Parkı'nın girişinde ise, boynunda kurukafa olan ve kendisinden sigara isteyen aynı kasvetli adamla karşılaştı.

Burası biraz değişmiş olsa da, aynı yer olduğu hâlâ çok açık.

Mosfilm stüdyoları, "Mini-Bikini-69" moda şovundan efsanevi "Tavşanların Şarkısı"nın doğduğu yer olan "Ağlayan Söğüt" restoranına kadar birçok ikonik sahnenin çekiminde kullanıldı. Senya'nın baştan çıkarıcı kadın Anna Sergeevna tarafından kandırıldığı otel odası da burada kiralanmıştı.

Pavlovskaya Sloboda

Filmin son kovalamaca sahneleri, Pavlovskaya Sloboda otoyolu üzerindeki İstra bölgesinde çekildi. Taksi şoförü rolündeki Lelik, Senya ile burada yarışırken, Gesha da motosikletle onu takip etti. Ve kahraman, patronun kendisiyle de burada yüz yüze geldi. Manzaraların güzelliği de bunda rol oynadı; bölge tesadüfen seçilmemişti.

İstanbul yerine Bakü

Filmin "yurtdışı" mekanı, daha önce birçok kişinin düşündüğü gibi Türkiye değil, Bakü'dür. Senaryo İstanbul'da geçse de, çekimler Azerbaycan'da yapılmıştır. Gorbunkov'un karpuz kabuğuna takılıp düştüğü sahne, şu anda Tandoor kafesinin bulunduğu yerin yakınlarında, "Tsigel-tsigel-ay-lyu-lyu" sahnesi ise Khurma kafesinin yakınlarında çekilmiştir.

Türk fahişe rolünü, "resmi" sayesinde Leonid Gaidai'nin beğenisini kazanan tren istasyonu görevlisi Victoria Ostrovskaya canlandırdı. Bu sahnenin çekildiği yer bugün neredeyse aynı görünüyor.

Bakü'nün en zor kısmı, 40 derecelik sıcakta sentetik bir kıyafet ve boğazlı kazakla koşan Andrei Mironov içindi.

Turistler düzenli olarak burayı ziyaret ederek filmdeki pozların aynısını vererek fotoğraf çektiriyorlar.

Trafik kontrol görevlisi rolünü gerçek bir trafik kontrol görevlisi olan Kurban Mazanov üstlendi. Trafiği o kadar ustalıkla yönlendirdi ki, yerel bir simge haline bile geldi. İnsanlar bazen özellikle Mazanov'un çalışmasını izlemek için bu noktaya gelirlerdi.

Soçi ve Adler – yeryüzündeki cennet ve olayların ana merkezi.

Hikâyede Semyon Semyonich Çernomorsk'ta yaşıyor gibi gösterilir, ancak gerçekte burası Soçi ve biraz da Adler'dir. Soçi'de, ünlü Donskaya Caddesi, Gorbunkov ailesinin yaşadığı cadde haline gelmiştir. Ev ise, tesadüfen, neredeyse hiç değişmeden kalmıştır.

Bu arada, bu binanın adresiyle ilgili ilginç bir nokta var. Gorbunkov, "Morskaya 21, daire 9... giriş 3, üçüncü kat" adresinde yaşadığını söylüyor. Ancak matematiksel olarak hesaplarsak, bu ancak binanın üç katlı olması ve her katta bir daire bulunması durumunda mümkün. Ancak o zaman dokuzuncu daire, giriş 3'te, üçüncü katta yer alabilir.

Aynı Gorbunkov evi, yıllar sonra. Güncel adres: Soçi, Donskaya Caddesi, Bina 92

Piyango biletleriyle ilgili sahne ("su pompası"), tabancanın taksiye teslimi ve bina yöneticisiyle diyalog sahnesi Soçi sahilinde çekildi.

Adler'de Gorizont Oteli, Atlantika Oteli'nin yerine kullanıldı. Otelin bodrumunda, Nikulin'in sandıktan düşme sahnesi için kullanılan kağıt hamurundan yapılmış bir figür de dahil olmak üzere çeşitli aksesuarlar saklanıyordu. Bir gün, bir temizlikçi kadın figürü buldu ve bunun oyuncunun cesedi olduğunu sandı. Panik gerçekti.

Gorbunkov'un vinçle kaldırıldığı son sahne de burada çekildi. Ve evet, Nikulin kafasını çarptı ama rolünden çıkmadı. Sahne komikti, ancak Yuri Nikulin'in kendisi tıbbi yardım almak zorunda kaldı.

Gesha'nın çocuklara dondurma ve çiçek verdiği, Gorbunkov'un karısına hediye ettiği kafe sahnesi Adler'de çekilmişti. Ancak Lyolik bu sahneyi Gorizont Oteli'nin çatısından izlemişti.

Novorossiysk – plaj ve Nikulin'in oğlu

Gesha'nın kendini "bir adada" bulup yardım çağırdığı ünlü plaj sahnesi Novorossiysk'te çekildi. Su üzerinde yürüyen çocuğu ise Yuri Nikulin'in 10 yaşındaki oğlu Maxim canlandırdı; Maxim şu anda babasının bir zamanlar işlettiği Tsvetnoy Bulvarı'ndaki aynı sirkte yöneticilik yapıyor.

Yıllar sonra, o yerden çok uzak olmayan bir yere Gesha Kozodoev'in anısına bir anıt dikildi.

Bu arada, Maxim suya düzgün bir şekilde düşemediği için Gaidai, Mironov'u çocuğu gerçekten tekmelemeye ikna etti. Sahne komikti, ama küçük Maxim daha sonra Andrey Amcasına kızdı.

Tuapse - alçıyla balık tutma

Gesha'nın Senya'nın alçısını çıkarmaya çalıştığı balık tutma sahnesi Kiseleva Kayası yakınlarında çekildi. Yerel bir balıkçı çiftliği, tekne, olta takımı ve olta sağlayarak çekimlere yardımcı oldu.

Burası şu an böyle görünüyor. Temelde, 50 yıldan fazla bir süredir pek bir şey değişmedi.

Kırım - ama sadece küçük bir kısmı

Gaidai'nin Kırım'a olan sevgisine rağmen, "Elmas Kol"da neredeyse hiç yer almıyor. Sadece bir sahne, Lyolik'in mükemmel bir olta için balık yemi hazırladığı sahne, Novy Svet köyünde çekildi. İşte burada "balık tutmaya" başlıyor.

Günümüzde, film çekimlerinin yapıldığı yerlerin neredeyse tamamı ziyaretçilere açık. Soçi'de, Gorbunkov'un notu bıraktığı karo hala nehir kıyısında duruyor. Bakü'de ise bir eczanenin girişinde "Elmas Kol" filminin burada çekildiğini belirten bir levha bile var.