Kahvenin 300 yıllık Rusya yolculuğu

Kaynak: https://turkrus.com/

  

Son yıllarda Rusların "milli sıcak içkisi" popülerlik seviyesine ulaşan kahve macerası ile birbirinden ilginç bilgilere ne dersiniz? Kahve Rusya’ya Avrupa’dan biraz daha geç geldi ve uzun süre yalnızca seçkinlerin içeceği olarak kaldı. Ancak yüzyıllar içinde egzotik bir lüksten günlük hayatın vazgeçilmez alışkanlıklarından birine dönüştü.

Rusların kahveyle ilk ciddi tanışması I. Petro (Deli Petro) döneminde oldu. Çar, Hollanda’da bulunduğu sırada Yemen’in Moha limanından getirilen kahveyi tatmış ve Rusya’da yaygınlaştırmaya karar vermişti. 1709 yılında ilk kahve çekirdekleri Petersburg’a getirildi. Petro, saray misafirlerine kahve ikram edilmesini emretti ve 1714’te açılan Kunstkamera müzesine gelen ziyaretçilere ücretsiz kahve sunulmasını bile istedi. Buna rağmen içecek uzun süre halk arasında yaygınlaşmadı. Kilise vaizleri kahveyi “şeytani içecek” diye nitelendiriyor, bazı din adamları kahve içenlerin “İsa’ya karşı günah işlediğini” söylüyordu.

Kahvenin yayılmasında en büyük rolü saray çevresi ve kültürel elit oynadı. İmparatoriçe Anna İoannovna her sabah yatakta içtiği kahvesiyle tanınırken, II. Katerina günde birkaç fincan çok sert kahve içiyordu. Onun döneminde Rusya’ya kahve ithalatı üç kat arttı. 1791 yılında Osmanlı elçileri imparatoriçeye barış görüşmeleri sırasında çuvallarla kahve hediye etmişti.

19. yüzyılın sonunda kahve yavaş yavaş şehir hayatının parçası haline geldi. Petersburg ve Moskova’da kahvehaneler açıldı, sanatçılar ve yazarlar bu mekânlarda buluşmaya başladı. Puşkin’in de sık sık gittiği ünlü Wolf ve Béranger pastanesi dönemin kültürel merkezlerinden biri haline geldi. Buna rağmen Rusya hâlâ “çay ülkesi” olarak kalıyordu. 19. yüzyıl sonunda bir Rus yılda ortalama 5 funt çay içerken kahve tüketimi yalnızca 40 gram civarındaydı.

Sovyet döneminde kahve yeniden kıt ve pahalı bir ürün haline geldi. 1940’larda ithalat çok sınırlıydı ve savaş yıllarında kahve çoğunlukla yalnızca pilotlara veya hastanelerde yaralılara veriliyordu. Sıradan vatandaşlar ise çoğu zaman meşe palamudu veya arpadan yapılan kahve benzeri içecekler tüketmek zorunda kaldı.

Gerçek kahve kültürü ancak 1960’lardan sonra yeniden gelişmeye başladı. Sovyetler Birliği Brezilya, Hindistan ve Kolombiya’dan büyük miktarda kahve ithal etti. Aynı dönemde ülkede ilk çözünür kahve fabrikası açıldı. 1990’lardan sonra ise Rusya’da modern kahve zincirleri ve kafeler hızla yayılmaya başladı.

Bugün kahve Rusya’da günlük hayatın önemli bir parçası. Ülke her yıl yüz binlerce ton kahve ithal ediyor. Kafelerde en popüler içecekler arasında cappuccino ve latte öne çıkıyor. Bir zamanlar saray sofralarının egzotik içeceği olan kahve artık ülkenin en ücra köşelerine kadar ulaşmış durumda.

Moskova'nın nüfusu belli oldu

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Mosstat verilerine göre Moskova’da yaşayanların sayısı yaklaşık 13 milyon 300 bin kişiye yükseldi. Bu bilgiyi Moskova Şehir Duması Başkanı Aleksey Şapoşnikov paylaştı. 2021’de yapılan ilk dijital nüfus sayımında başkentte yaklaşık 13 milyon kişi yaşıyordu.

Rusya’nın en son resmi istatistiklere göre nüfusu en yüksek 10 şehri şöyle:

Moskova
Yaklaşık 13,3 milyon kişi

Sankt-Peterburg
Yaklaşık 5,6 milyon kişi

Novosibirsk
Yaklaşık 1,6 milyon kişi

Yekaterinburg
Yaklaşık 1,55 milyon kişi

Kazan
Yaklaşık 1,35 milyon kişi

Nijniy Novgorod
Yaklaşık 1,25 milyon kişi

Krasnoyarsk
Yaklaşık 1,2 milyon kişi

Çelyabinsk
Yaklaşık 1,18 milyon kişi

Samara
Yaklaşık 1,15 milyon kişi

Ufa
Yaklaşık 1,13 milyon kişi

Moskova istatistik kurumu yalnızca nüfusu değil, fiyat düzeyini, hane gelirlerini ve işgücü piyasasını da izliyor. 2025 yılında şehirde 60 binden fazla yeni tüzel kişilik kaydedildi. 

Resmi verilere göre Moskova’da işsizlik oranı yüzde 0,2 seviyesine geriledi. Bu oran ülke ortalaması olan yüzde 0,4’ün altında bulunuyor. Öte yandan Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, kentte yaklaşık 500 bin kişilik işgücü açığı olduğunu ve demografik nedenlerle bu sorunun büyüyebileceğini açıklamıştı.

Tarihi değiştiren adam

 

Kaynak: https://medyagunlugu.com/

 

Rus halkının büyük bölümü çoktan unutsa da 11 Mart dünya tarihinin akışını değiştiren ve sonuçları günümüzde bile hissedilen bir olayın yıl dönümü.

Bundan tam 41 yıl önce, 11 Mart 1985 tarihinde Mihail Gorbaçov’un iktidara gelmesi önce ülkesi Sovyetler Birliği’nde, daha uluslararası alanda deprem niteliğindeki değişimin o anda fark edilmeyen ilk adımıydı. Zaten bazı Rus yorumcular 11 Mart 1985’i Sovyetler Birliği’nin sonunun başlangıcı olarak görüyor.

Rusya’daki analizlerde, Gorbaçov’un iktidara gelişinden “SSCB tarihinin son bölümünü başlatan olay” diye söz ediliyor.

İlginç olan, Sovyetlerin dağılmasının üzerinden bir hayli zaman geçmesine ve Gorbaçov’un da hayatını kaybetmesine rağmen bu konunun dar bir çevrede de olsa hâlâ tartışılması. Rus halkının gözünde Gorbaçov “SSCB’yi dağıtan, Batı’ya fazla taviz veren, Rus tarihinin en kötü yöneticilerinden biriydi.”

Bazı Rus tarihçiler ise, Gorbaçov’un aslında çöküşün nedeni değil sonucu olduğu görüşünde. Bu kişilere göre onun iktidara geldiği 1980’lerin ortasında ekonomi zaten durma noktasına gelmişti, Afganistan’daki savaşın maliyeti çok ağırdı, yönetici sınıf çok yaşlılardan oluşuyordu ve sistem reform baskısı altındaydı. Bu yüzden Gorbaçov’un seçilmesi değişim ihtiyacının sembolü olarak görülüyordu.

Rusya’da geçen yıl yapılan bir ankette katılımcıların yüzde 65’i “Gorbaçov iktidara gelmeseydi bugün hayat daha iyi olurdu” görüşünü dile getirmişti. Aynı ankete katılanların yüzde 25’i SSCB’nin çöküşünün liderden bağımsız olarak zaten kaçınılmaz olduğunu söyledi. Gorbaçov’un liderliğini olumlu değerlendirenlerin oranı sadece yüzde beş.

Sovyetler Birliği’nin 1991 sonunda dağılmasıyla iki kutuplu dünya düzeni yıkıldı ve dengeler Batı lehine bozuldu. Bu depremin sonuçları, aradan geçen 35 yılda bile o kadar hissediliyor ki, insanın aklına ister istemez, “Sovyetler yaşasaydı ABD ve İsrail İran’a bu kadar fütursuzca saldırabilir miydi” sorusu takılıyor.

Fotoğraf: Gorbaçov’un Sovyet Komünist Partisi Genel Sekreteri seçilmesinin ertesi günü çıkan Pravda gazetesi. pikabu.ru

'Tabakçı' kadın nasıl ayırt edilir?

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Son yıllarda bazı erkekler randevularda yalnızca ücretsiz yemek ya da hediyeler için buluşan "bedavacı" kadınları tanımlamak için Rusya'da “tabakçı” (erkekleri masrafa sokan kadın) ifadesi kullanılıyor. Ancak uzmanlara göre bu etiket çoğu zaman yanlış kullanılıyor.

İlişki amacıyla buluşan bir kadının çiçek kabul etmesi ya da restorana gitmesi otomatik olarak çıkarcılık anlamına gelmiyor. Eşleştirme uzmanı Anna Osipova’ya göre gerçek “tabakçı” davranışı, kadının randevuları yalnızca pahalı restoranlarda ayarlaması ve görüşmenin odağını sürekli maddi kazanımlara yöneltmesiyle ortaya çıkıyor.

İzvestiya'ya konuşan psikologlar, böyle bir niyetin genellikle ilk görüşmelerde anlaşılabileceğini belirtiyor. Uzmanlara göre kadın randevuda karşısındaki kişiyle ilgilenmek yerine sürekli menü, ortam ya da hediyelerle ilgileniyorsa bu durum maddi beklentiye işaret edebilir.

Buna karşılık samimi bir ilişki arayan kişiler için buluşmanın pahalı bir mekânda gerçekleşmesi şart değil.

Hatta bazı uzmanlar, şüphe duyan erkeklerin ikinci buluşmayı daha sade bir ortamda planlayarak karşı tarafın tepkisini gözlemleyebileceğini söylüyor.

Bununla birlikte psikologlar her randevunun maddi çıkar amacı taşıdığı varsayımının da yanlış olduğunu vurguluyor.

Çiçek vermek, sinemaya gitmek ya da restoranda yemek yemek birçok toplumda flörtün doğal bir parçası kabul ediliyor.

Uzmanlara göre başarısız bir randevunun ardından kadını “çıkarcı” olarak nitelendirmek çoğu zaman hayal kırıklığının bir sonucu.

Sağlıklı bir ilişki ise karşılıklı ilgi, açık iletişim ve maddi beklentilerin ötesinde kurulan güven üzerine inşa ediliyor.

"Rusya neden kuantum medeniyeti?"

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Kremlin’de kamu projeleri dairesi başkan yardımcısı Aleksandr Juravskiy (fotoğrafta), Rusya’yı “kuantum medeniyeti” olarak tanımladı. Gosudorstvo (Devlet) dergisinde yayımlanan “Rus milleti” başlıklı makalesinde yetkili, Rus toplumunun “imkânsız sürelerde süper görevleri yerine getirme” anlayışının ülke kültürünün temel özelliklerinden biri olduğunu savundu.

Juravskiy’e göre Rus vatandaşları, kuantum fiziğindeki “süperpozisyon” kavramına benzer şekilde aynı anda farklı kimlikleri taşıyabiliyor:

Bir kişi hem kendi etnik topluluğuna hem bölgesine bağlı kalabiliyor hem de büyük bir devletin vatandaşı olarak ortak bir kimlik içinde yaşayabiliyor.

Yetkili, Rus toplumunun tarih boyunca beklenmedik durumlara hızla mobilize olma yeteneği gösterdiğini belirtti.

Vedomosti'nin haberleştirdiği makalesinde Rus karakterinin özellikleri arasında fedakârlık, kolektivizm, idealizm ve “avral” olarak tanımlanan ani seferberlik kültürünü sayan Juravskiy, Batı’nın göçmenleri asimile etmeye dayalı “eritme potası” modelini de eleştirdi. Rus yetkiliye göre Rusya’da farklı halkların kültürel kodları tek bir medeniyet alanı içinde birlikte var olabiliyor.

Juravskiy ayrıca Rusya’nın çok uluslu yapısının temel dayanağının Rus dili ve Rus kültürü olduğunu belirtti. Bu temel sayesinde farklı etnik grupların ortak bir kimlik içinde bir arada yaşayabildiğini ifade eden yetkili, Rusya’nın tarihsel olarak krizleri bu “mobilizasyon modeli” sayesinde aşabildiğini savundu.

Moskova çevresinde en güzel köyler

Kaynak: https://turkrus.com/

 

Rusya Tur Operatörleri Birliği uzmanları, “Rusya’nın En Güzel Köyleri ve Kasabaları” listesine giren yerleşimleri inceleyerek Moskova’dan hafta sonu gezisiyle ulaşılabilecek az bilinen rotaları belirledi. Liste, tarihi dokusu korunmuş küçük kasabalarla edebiyat, sanat ve doğa mirasının iç içe geçtiği köyleri kapsıyor. Moskova’ya 100–300 kilometre mesafedeki bu noktalar, kalabalık turistik merkezlere alternatif arayanlar için öne çıkıyor.

Moskova bölgesinin en küçük kenti olan Vereya, toprak surlarıyla çevrili eski kremlini, 1830’lardan kalma ticaret sıraları ve Protva Nehri üzerindeki asma köprüsüyle dikkat çekiyor.

Tver bölgesindeki Zamytye ise 19. yüzyıl ticaret atmosferini yaşatan müzeleri, çömlek ve demirci atölyeleriyle öne çıkıyor.

Aynı bölgede yer alan Staritsa, Volga kıyısındaki manastırı, beyaz taş ocakları ve Puşkin’in sevdiği söylenen elmalı hamur işleriyle biliniyor.

Yakınlardaki Bernovo ise Aleksandr Puşkin’le ilişkili malikânesi ve parkıyla edebiyat meraklılarını çekiyor.

Daha güneyde, Ryazan bölgesindeki Konstantinovo, Sergey Yesenin’in doğduğu yer olarak öne çıkıyor. Oka Nehri’ne bakan müze-rezerv alanı ve her yıl düzenlenen Yesenin şiir festivali, köyü kültürel bir merkez haline getiriyor.

Tula bölgesindeki Bekhovo, ressam Vasiliy Polenov’un tasarladığı Trinity Kilisesi ve Oka üzerindeki seyir noktasıyla tanınıyor. Yakındaki Krapivna ise 19. yüzyıl ilçe dokusunu koruyan sokakları ve haziran ayında düzenlenen “ısırgan festivali” ile dikkat çekiyor.

Yaroslavl bölgesinde yer alan Poreçye-Rybnoye, sebzecilik geleneği ve Rusya’nın en yüksek köy çan kulelerinden biriyle biliniyor.

Aynı bölgede bulunan Velikoye ise Petro dönemine uzanan tarihi, Fyodor Şehtel imzalı sıra dışı konağı ve “Avrupa’ya açılan pencere” detayıyla öne çıkıyor.

Uzmanlara göre bu köy ve kasabalar, Moskova çevresinde “Rus taşrasının” estetik ve tarihsel çeşitliliğini kısa sürede görmek isteyenler için ideal duraklar sunuyor.

Rus klasiklerinden hayata dair 35 ilham verici alıntı

Kaynak: https://www.gw2ru.com/

 

İşte klasik ve modern yazarların eserlerinden seçilmiş, hayata, aşka ve belki de kendinize farklı bir açıdan bakmanızı sağlayacak en çarpıcı alıntılardan bazıları! 

“Alışkanlık, mutluluk yerine sıkıntı anında Cennet tarafından bize verilmiştir…” (Alexander Puşkin, 'Eugene Onegin' )

“Bizi kirli halinizle sevin, çünkü herkes bizi temiz halinizle sevecektir.” (Nikolai Gogol, 'Ölü Ruhlar, II. Bölüm')

“Dünya güzellik sayesinde kurtulacak.” (Fyodor Dostoyevski, 'Budala' )

“Bence herkes dünyadaki her şeyden çok hayatı sevmelidir. - Hayatın anlamından daha çok hayatı sevmelidir.” (Fyodor Dostoyevski, 'Karamazov Kardeşler' )

“İnsan mutsuzdur çünkü mutlu olduğunu bilmez; sadece bu yüzden. Her şey budur, her şey. Bunu öğrenen kişi, o anda, hemen mutlu olur.” (Fyodor Dostoyevski, 'Şeytanlar')

“Bütün dünyayı alt etmek istiyorsan, önce kendini alt et.” (Fyodor Dostoyevski, 'Şeytanlar')

“Başkaları tarafından saygı görmek istiyorsanız, en önemli şey kendinize saygı duymaktır.” (Fyodor Dostoyevski, 'Hakarete Uğrayan ve Aşağılananlar')

“Mükemmelliği ararsanız, asla tatmin olmazsınız.” (Leo Tolstoy, 'Anna Karenina' )

“İnsanın alışamayacağı hiçbir durum yoktur, hele ki etrafındaki herkesin aynı şekilde yaşadığını görürse.” (Leo Tolstoy, 'Anna Karenina')

“Dürüst bir hayat yaşamak için çok çalışmanız, işe karışmanız, mücadele etmeniz, hatalar yapmanız, bir şeye başlayıp bırakmanız, yeniden başlamanız ve sonsuza dek mücadele etmeniz gerekir.” (Leo Tolstoy, teyzesi Alexandra Tolstaya'ya yazdığı bir mektuptan)

“Tartışmacılık, insanı hakikatten uzaklaştıran bir özelliktir.” (Nikolai Leskov, 'Çocukluk Yılları')

“Kötülüğü hatırladığınız sürece kötülük yaşar; ama ölmesine izin verirseniz, ruhunuz samanlıkta yaşar.” (Nikolai Leskov, 'İsa Bir Köylüyü Ziyaret Ediyor')

“Üzüntü ve keder anlarında bile sürekli mutlu hissetmek için: a) sahip olduklarınızın tadını çıkarmayı bilmeniz ve b) 'daha kötü de olabilirdi' gerçeğinin farkında olmaktan mutlu olmanız gerekir.” (Anton Çehov, 'Hayat Harika')

“İnsanın her şeyi birinci sınıf olmalıdır; yüzü, kıyafetleri, ruhu ve düşünceleri.” (Anton Çehov, 'Vanya Amca')

“Bunu görgü kurallarıyla yapılmış bir şey olarak adlandırıyorum; sofradaki sosu devirmemek için değil, başkası devirdiğinde fark etmemek için.” (Anton Çehov, 'Asma Katlı Ev')

“Mutlu insanlar kış mı yaz mı olduğunu fark etmezler.” (Anton Çehov, 'Üç Kız Kardeş')

“Sağlıklı ve normal insanlar sadece genel sürüdür.” (Anton Çehov, 'Kara Keşiş')

“Hiç kimseden hiçbir şey istememelisiniz. Asla, özellikle de kendinizden daha güçlü olanlardan. Onlar teklif edecek ve kendi istekleriyle vereceklerdir.” (Mikhail Bulgakov, 'Usta ve Margarita' )

“Günlerce hissettiklerinizin tam tersini söylerseniz, hoşlanmadığınız şeylerin önünde eğilir ve size yalnızca felaket getiren şeylere sevinirseniz, sağlığınızın etkilenmesi kaçınılmazdır. Sinir sistemimiz sadece bir kurgu değil, fiziksel bedenimizin bir parçasıdır.” (Boris Pasternak, 'Doktor Hivago')

“Doğanın bize bahşettiği güzel bedenlerimizden neden utanmalıyız ki, kendi işlediğimiz alçakça fiillerden utanmıyorsak?” (Daniil Kharms, 'Kamışların arasında doğdum. Bir fare gibi…')

Yaşayın, biftek yiyin, sevişin, kadınların ihanetlerine yas tutun ve mutlu olun. Ve Tanrı sizi tüm bunları neden yaptığınız düşüncesinden uzak tutsun.” (Gaito Gazdanov, 'Claire ile Bir Akşam')

“Hemen hemen her birimiz, yapabileceklerimizin onda birini bile gerçekleştiremeden hayata veda ediyoruz.” (Konstantin Paustovsky, 'Büyük Beklentiler Zamanı')

“Öyleyse her zaman şüphe tohumları ekerek başlamanız gerektiğini unutmayın.” (Strugatsky Kardeşler, 'Kaçış Girişimi')

“Bazen kendi kendime soruyorum, hepimiz ne için koşturup duruyoruz ki? Para kazanmak için mi? Ama mademki bütün yaptığımız para kazanmak için koşturuyoruz, paraya ne gerek var ki?” (Strugatsky Kardeşler, 'Yol Kenarı Pikniği')

“İnsanlar, hayatlarındaki çekişme ve sefaletin ne kadarının tembellikten kaynaklandığını ve her zaman da kaynaklanmaya devam ettiğini anlamıyorlar.” (Cengiz Aytmatov, 'Plakha')

“Birçok insan hastalıktan ziyade, kendilerini olduklarından daha iyi ve daha önemli gösterme konusundaki kontrol edilemez, yakıp kavuran tutkularından dolayı eriyip gider.” (Cengiz Aytmatov, 'Beyaz Gemi')

“Hayatta herhangi bir şeye gerçekten üzülmeye değer mi? Her şey geçicidir, bu da geçecek.” ( Daniil Granin , 'Fırtınanın İçine')

“Yeri doldurulamaz insanlar yoktur. Gerçekten de yoktur – bu doğru. Ama yeri doldurulabilir insanlar da yoktur. Dünyada yeri doldurulabilir tek bir insan bile yok.” (Konstantin Simonov, 'Yaşayanlar ve Ölüler')

“Kıskanç olmak, başkalarının hatalarının intikamını kendinden almak demektir.” (Sergei Dovlatov, 'Yabancı Bir Kadın')

“Zayıf insanlar hayata katlanır; cesur olanlar ise hayata hükmeder.” (Sergei Dovlatov, 'Puşkin Tepeleri' )

“Yenilmiş olmanız önemli değil. Önemli olan karşı koymuş olmanız!” (Leonid Zorin, 'Pokrovsky Kapısı')

“Bokun dibine battığınızda iki şey yapabilirsiniz. Birincisi – neden orada sıkışıp kaldığınızı anlamaya çalışın. İkincisi – oradan çıkın… Bir kere o boktan kurtulmanız yeterli, sonra her şeyi unutabilirsiniz. Ama neden orada sıkışıp kaldığınızı anlamak için koca bir hayata ihtiyacınız var.” ( Viktor Pelevin , 'Kurt Adamın Kutsal Kitabı')

“Kalbinde sevgi olan bir insan, mücadelelerle dolu acı dolu hayatından zevk alabilir, yüklerini şükranla omuzlarında taşıyabilir, her türlü felaketle mücadelede hayatta kalabilir ve her şeyin üstesinden gelebilir.” (Alexey Ivanov, 'Parma'nın Kalbi')

“Yaşlandıkça, değiştirmeniz gerekenin karılarınız değil, kendiniz olduğunuzu anlamaya başlarsınız…” ( Dina Rubina , 'Kurtoba'nın Beyaz Güvercini')

“Sadece içsel özgürlüğe sahip olan kişi kendine gülebilir ve başkalarının da kendisine gülmesine izin verebilir.” (Lyudmila Ulitskaya, 'Daniel Stein, Tercüman' )